پزشکان متخصص اختلالات حرکتی مری و معده در تهران

«اختلالات حرکتی مری و معده» به گروهی از بیماری‌ها گفته می‌شود که در آن، انقباضات عضلانی هماهنگِ مری و معده دچار مشکل می‌شود. این اختلال در حرکت طبیعی غذا اختلال ایجاد کرده و منجر به علائمی مانند سختی در بلع، درد قفسه سینه و تهوع می‌شود. تشخیص دقیق برای مدیریت صحیح این شرایط ضروری است.

«اختلالات حرکتی مری و معده» دقیقاً به چه معناست؟

مری و معده برای حرکت دادن غذا به سمت روده، از انقباضات عضلانی موج‌مانند و هماهنگی به نام «پریستالسیس» (Peristalsis) استفاده می‌کنند. در «اختلالات حرکتی مری و معده»، این حرکات هماهنگ ضعیف، نامنظم یا بیش از حد قوی هستند. این گروه شامل بیماری‌های مختلفی مانند آشالازی (Achalasia) که در آن دریچهٔ تحتانی مری شل نمی‌شود، و گاستروپارزی (Gastroparesis) یا تأخیر در تخلیه معده است که به آن «فلج معده» هم می‌گویند.

علائم شایع؛ چه زمانی باید به پزشک گوارش مراجعه کرد؟

علائم این اختلالات بسته به نوع و شدت بیماری متفاوت است اما موارد شایع عبارت‌اند از: دشواری در بلع (دیسفاژی)، احساس گیر کردن غذا در گلو یا سینه، برگشت غذای هضم‌نشده به دهان، سوزش سر دل که به داروهای معمول رفلاکس پاسخ نمی‌دهد، درد قفسه سینه (که پیش از نسبت‌دادن آن به مری باید علت قلبی بررسی شود)، تهوع، استفراغ، سیری زودرس و نفخ شدید. برای علائم پایدار، متخصص گوارش ارزیابی می‌کند؛ اما درد تازه و ماندگار سینه، به‌ویژه با تنگی نفس، تعریق یا انتشار درد، نیاز به کمک اورژانسی دارد. ناتوانی در بلع آب دهان هم باید فوری بررسی شود.

روند تشخیص چگونه است؟ از معاینه تا آزمایش‌های تخصصی

تشخیص با شرح حال دقیق و معاینهٔ فیزیکی توسط پزشک آغاز می‌شود. سپس ممکن است آزمایش‌های تکمیلی برای ارزیابی عملکرد مری و معده درخواست شود. مهم‌ترین این آزمایش‌ها عبارت‌اند از: «مانومتری مری» (Esophageal Manometry) برای اندازه‌گیری فشار و هماهنگی عضلات مری، آندوسکوپی برای مشاهدهٔ مستقیم مری و معده، و «مطالعهٔ تخلیه معده» (Gastric Emptying Study) برای سنجش سرعت خروج غذا از معده. این آزمایش‌ها به تشخیص دقیق نوع اختلال حرکتی کمک می‌کنند.

گزینه‌های درمانی موجود؛ از تغییر سبک زندگی تا روش‌های پیشرفته

درمان کاملاً به نوع اختلال حرکتی بستگی دارد. رویکردهای درمانی شامل اصلاح رژیم غذایی (مانند مصرف وعده‌های کوچک‌تر و پرهیز از غذاهای چرب)، دارودرمانی برای بهبود حرکات دستگاه گوارش (پروکینتیک‌ها) یا شل کردن عضلات، و روش‌های مداخله‌ای است. در مواردی مانند آشالازی، ممکن است از روش‌هایی مانند اتساع با بالون (بالون‌زنی)، تزریق بوتاکس در دریچه مری یا جراحی (میوتومی) استفاده شود. انتخاب روش درمانی به نظر پزشک معالج و شرایط بیمار بستگی دارد.