جراحی پاراتیرویید که به آن پاراتیروئیدکتومی نیز گفته میشود، روشی برای برداشتن یک یا چند غده از چهار غدهٔ پاراتیروئید است. این جراحی، درمان اصلی پرکاری پاراتیروئید (هیپرپاراتیروئیدیسم) است که معمولاً به دلیل وجود یک تومور خوشخیم (آدنوم) ایجاد شده و منجر به افزایش سطح کلسیم خون و عوارض ناشی از آن میشود.
چرا پزشک جراحی پاراتیرویید را توصیه میکند؟
اصلیترین دلیل برای انجام این جراحی، درمان «هیپرپاراتیروئیدیسم اولیه» است. در این حالت، یک یا چند غدهٔ پاراتیروئید بیش از حد فعال شده و هورمون پاراتورمون (PTH) زیادی ترشح میکنند. این وضعیت باعث بالا رفتن سطح کلسیم خون میشود که میتواند منجر به پوکی استخوان، سنگ کلیه، خستگی مزمن، دردهای استخوانی و مشکلات گوارشی شود. جراحی پاراتیرویید با برداشتن غدهٔ بیمار، این چرخه را متوقف کرده و درمان قطعی محسوب میشود.
آمادگی برای جراحی: چه آزمایشهایی لازم است؟
پیش از جراحی، پزشک برای تشخیص دقیق و تعیین محل غدهٔ پرکار، مجموعهای از اقدامات را درخواست میکند. این اقدامات شامل آزمایش خون برای اندازهگیری سطح کلسیم و هورمون پاراتورمون (PTH) است. همچنین برای مکانیابی غدهٔ مشکلساز، از روشهای تصویربرداری مانند سونوگرافی گردن و اسکن هستهای به نام «اسکن سستامیبی» (Sestamibi Scan) استفاده میشود. این اطلاعات به جراح کمک میکند تا عمل را با دقت و سرعت بیشتری انجام دهد.
روند جراحی در بیمارستان چگونه است؟
جراحی پاراتیرویید تحت بیهوشی عمومی انجام میشود. جراح یک برش کوچک (معمولاً ۲ تا ۴ سانتیمتر) در قسمت پایینی گردن، اغلب در یک چین طبیعی پوست، ایجاد میکند. سپس با کنار زدن عضلات، به غدد پاراتیروئید که در پشت غده تیروئید قرار دارند، دسترسی پیدا میکند. پس از شناسایی و برداشتن غده یا غدد بیمار، ممکن است در حین عمل سطح هورمون PTH خون اندازهگیری شود تا از موفقیت جراحی اطمینان حاصل گردد. در نهایت، محل برش بخیه زده میشود.
دوره نقاهت و مراقبتهای پس از عمل
بیشتر بیماران یک شب در بیمارستان میمانند تا سطح کلسیم خونشان کنترل شود. درد پس از عمل معمولاً خفیف است و با مسکنهای معمولی کنترل میشود. ممکن است تا چند روز گلودرد یا گرفتگی خفیف صدا را تجربه کنید که طبیعی است. مهمترین مراقبت پس از عمل، پایش سطح کلسیم خون است. گاهی به دلیل «خواب» بودن غدد باقیمانده، نیاز به مصرف موقت مکمل کلسیم و ویتامین D وجود دارد تا فعالیت طبیعی خود را از سر بگیرند.
