خونریزی گوارشی یک علامت است و علتهای مختلفی دارد؛ با سوزش معده یا ترشکردن یکسان نیست. محل خونریزی ممکن است مری، معده، رودهٔ باریک یا رودهٔ بزرگ و مقعد باشد. شدت و سرعت خونریزی تعیین میکند چه اقدام فوری و چه بررسیهایی لازم است.
علائم خونریزی گوارشی
استفراغ خون روشن یا مواد شبیه تفالهٔ قهوه، مدفوع سیاه و قیری یا خون قرمز در مدفوع میتواند نشانهٔ خونریزی باشد. خونریزی آهسته گاهی با چشم دیده نمیشود و با کمخونی، خستگی یا تنگی نفس مشخص میشود. رنگ خون به تشخیص کمک میکند، اما بهتنهایی محل و علت را قطعی نمیکند.
چه زمانی باید به اورژانس رفت؟
برای استفراغ خونی، مدفوع سیاه قیری، خونریزی زیاد یا قطعنشدن خونریزی، فوری به اورژانس مراجعه کنید. غش، ضعف شدید، گیجی، تعریق سرد یا تنگی نفس همراه خونریزی هم هشدارند؛ با ۱۱۵ تماس بگیرید و خودتان رانندگی نکنید. خون در مدفوع، حتی اگر کم باشد یا درد نداشته باشید، باید از نظر علت بررسی شود؛ منتظر تکرار خونریزی نمانید.
علتهای ممکن
زخم معده یا دوازدهه، التهاب دستگاه گوارش، واریس مری یا معده، مشکلات عروقی، پولیپ یا تومور از علتهای ممکناند. خون روشن مقعدی ممکن است از بواسیر یا شقاق باشد، ولی نباید بدون بررسی آن را به این موارد نسبت داد. بعضی مسکنهای ضدالتهابی و داروهای ضدانعقاد میتوانند احتمال یا شدت خونریزی را بیشتر کنند؛ فهرست داروها و مکملها را به تیم درمان بدهید.
تشخیص علت خونریزی
پزشک وضعیت عمومی، مقدار و زمان خونریزی و سابقهٔ بیماری و داروها را بررسی میکند. آزمایش خون و، برحسب محل احتمالی و شرایط بیمار، آندوسکوپی، کولونوسکوپی یا تصویربرداری مطرح میشود. در خونریزی شدید، پایدارکردن بیمار بر بررسیهای برنامهریزیشده مقدم است.
درمان و پیگیری
درمان ممکن است شامل مایعات وریدی، انتقال خون در صورت نیاز، دارو و بستن محل خونریزی با روش اندوسکوپیک باشد. گاهی روش مداخلهای عروقی یا جراحی لازم میشود. همهٔ بیماران جراحی نمیشوند، اما حتی درمان بدون عمل ممکن است به بستری نیاز داشته باشد. پس از کنترل خونریزی، علت و کمخونی احتمالی باید پیگیری شود. برنامهٔ داروهای ضدانعقاد یا آسپرین را تیم درمان تعیین میکند؛ خودسرانه قطع یا شروع نکنید.