جراحی لیزیک، لازک، PRK و SMILE مجموعه‌ای از روش‌های پیشرفتهٔ جراحی با لیزر برای اصلاح عیوب انکساری چشم (نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم) است. هدف این جراحی‌ها کاهش یا حذف وابستگی به عینک و لنزهای تماسی از طریق تغییر شکل قرنیه و بهبود تمرکز نور بر روی شبکیه است.
تفاوت اصلی بین روش‌های لیزیک، لازک، PRK و SMILE چیست؟
تفاوت اصلی این چهار روش در نحوهٔ دسترسی به بافت قرنیه برای اصلاح با لیزر است. در PRK، لایهٔ سطحی قرنیه (اپی‌تلیوم) برداشته میشود. در لازک، این لایه کنار زده شده و پس از جراحی بازگردانده میشود. در لیزیک، یک لایهٔ نازک (فلپ) از قرنیه برش داده شده و پس از لیزر، به جای خود بازگردانده میشود. در روش SMILE که جدیدتر است، بدون ایجاد فلپ، یک قطعهٔ کوچک از داخل قرنیه با لیزر برش داده و از یک شکاف بسیار کوچک خارج میشود. انتخاب روش مناسب به ضخامت قرنیه، شماره چشم و شرایط بیمار بستگی دارد.
چه کسانی کاندیدای مناسبی برای جراحی‌های اصلاح دید هستند؟
کاندیدای مناسب معمولاً فردی بالای ۱۸ سال است که حداقل برای یک سال شماره چشم ثابتی داشته باشد. سلامت عمومی چشم (عدم وجود بیماری‌هایی مانند آب مروارید، گلوکوم پیشرفته یا عفونت فعال)، ضخامت کافی قرنیه و عدم ابتلا به برخی بیماریهای سیستمیک (مانند بیماریهای خودایمنی کنترل‌نشده) از شروط اصلی است. همچنین انتظارات واقع‌بینانه از نتیجهٔ عمل اهمیت زیادی دارد. تشخیص نهایی مناسب بودن فرد برای عمل، پس از معاینات دقیق توسط چشم‌پزشک مشخص میشود.
روند جراحی از مشاوره تا بهبودی چگونه است؟
روند با یک جلسهٔ مشاوره و معاینات کامل چشم‌پزشکی آغاز میشود. این معاینات شامل توپوگرافی (نقشه‌برداری از سطح قرنیه) و پاکی‌متری (اندازه‌گیری ضخامت قرنیه) است. در روز عمل، چشم با قطره بی‌حس میشود و کل فرایند لیزر برای هر چشم تنها چند دقیقه طول می‌کشد. پس از عمل، بیمار برای مدتی در کلینیک می‌ماند و سپس مرخص میشود. دورهٔ بهبودی بسته به نوع عمل متفاوت است و شامل استفاده منظم از قطره‌های چشمی و مراجعات دوره‌ای برای بررسی وضعیت چشم است.
آمادگی‌های قبل و مراقبت‌های ضروری بعد از عمل
قبل از عمل، لازم است استفاده از لنزهای تماسی (نرم و سخت) برای مدتی که پزشک تعیین می‌کند، متوقف شود. در روز جراحی نباید از هیچ‌گونه مواد آرایشی در اطراف چشم استفاده کرد. پس از عمل، مراقبت‌های کلیدی شامل استفاده دقیق از قطره‌های آنتی‌بیوتیک و ضدالتهاب، پرهیز از مالیدن چشم، استفاده از عینک آفتابی در فضای باز، و خودداری از شنا و محیط‌های آلوده برای چند هفته است. همچنین بهتر است در روزهای اول از کار با کامپیوتر و مطالعهٔ طولانی پرهیز شود.
نتایج مورد انتظار و عوارض احتمالی این جراحی‌ها
هدف اصلی این جراحی‌ها، استقلال از عینک و لنز است. اکثر بیماران به دید بسیار خوبی دست پیدا می‌کنند، اما هیچ نتیجه‌ای تضمین نمی‌شود و ممکن است برخی افراد برای فعالیت‌های خاص (مانند رانندگی در شب یا مطالعه) همچنان به عینک با شمارهٔ کمتر نیاز داشته باشند. عوارض شایع و موقتی شامل خشکی چشم، احساس وجود جسم خارجی، و دیدن هاله یا پخش نور در شب است که معمولاً طی چند هفته تا چند ماه بهبود می‌یابد. عوارض جدی‌تر مانند عفونت یا مشکلات مربوط به فلپ قرنیه بسیار نادر هستند.