آرتروپلاستی زانو و لگن یک جراحی است که برای تعویض مفاصل آسیب‌دیده با پروتزهای مصنوعی به کار می‌رود. این عمل به ویژه برای افرادی که دچار درد شدید یا ناتوانی در حرکت هستند، مناسب است. اگر درد زانو یا لگن شما به حدی است که زندگی روزمرهتان را مختل کرده، این جراحی می‌تواند راه‌حل مناسبی باشد. با پیشرفت تکنولوژی، نتایج این جراحی‌ها به طور چشمگیری بهبود یافته و بسیاری از بیماران به زندگی فعال خود بازگشته‌اند.
این عمل چگونه انجام می‌شود؟
در عمل آرتروپلاستی زانو و لگن، جراح ابتدا مفصل آسیب‌دیده را با دقت خارج کرده و سپس با استفاده از پروتزهای مصنوعی که معمولاً از فلز و پلاستیک ساخته شده‌اند، جایگزین می‌کند. این پروتزها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که عملکرد طبیعی مفصل را شبیه‌سازی کنند. جراحی معمولاً تحت بی‌حسی عمومی یا نخاعی انجام می‌شود و بسته به پیچیدگی و نوع جراحی ممکن است چند ساعت طول بکشد. پس از جراحی، بیمار به بخش بهبودی منتقل می‌شود تا وضعیت او تحت نظر باشد.
آمادگی قبل از عمل
قبل از انجام آرتروپلاستی زانو و لگن، پزشک ممکن است از شما بخواهد که چندین آزمایش از جمله آزمایش خون و تصویربرداری انجام دهید. همچنین ممکن است نیاز باشد که داروهای خاصی را قبل از جراحی متوقف کنید. اگر سیگار می‌کشید، بهتر است ترک کنید زیرا سیگار می‌تواند روند بهبودی را کند کند. همچنین مهم است که با فیزیوتراپیست خود در مورد برنامه تمرینات بعد از جراحی صحبت کنید تا به بهبود سریع‌تر کمک کند.
دوره بهبودی و مراقبت بعد از عمل
پس از جراحی آرتروپلاستی، معمولاً بیمار نیاز به بستری چند روزه در بیمارستان دارد. در این مدت، تیم پزشکی مراقب وضعیت شما خواهد بود و کمک می‌کند تا با استفاده از تمرینات فیزیوتراپی، حرکت مفصل جدید را آغاز کنید. در هفته‌های اول، ممکن است نیاز به استفاده از عصا یا واکر داشته باشید. درد و تورم طبیعی است و با مصرف داروهای تجویز شده کنترل می‌شود. معمولاً بعد از ۶ تا ۸ هفته می‌توانید به فعالیت‌های روزمره خود بازگردید، اما بهبودی کامل ممکن است چند ماه زمان ببرد.
عوارض و ریسک‌ها
همانند هر جراحی دیگری، آرتروپلاستی زانو و لگن نیز ممکن است با عوارضی همراه باشد. عفونت، خونریزی، لخته شدن خون و آسیب به عصب‌ها از جمله عوارض احتمالی هستند. همچنین، ممکن است پروتزها به مرور زمان فرسوده شوند و نیاز به تعویض مجدد داشته باشند. با این حال، با رعایت دقیق توصیه‌های پزشک و مراقبت‌های پس از جراحی، این ریسک‌ها به حداقل می‌رسند.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: ۱ تا ۳ ساعت
- دوره بهبودی: ۶ تا ۸ هفته
- بی‌حسی: بی‌حسی عمومی یا نخاعی
- بستری: بله
- سطح هزینه: بالا
- میزان درد: متوسط
هشدارهای مهم
- اگر بعد از جراحی تب بالای ۳۸.۵ داشتید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- در صورت مشاهده خونریزی شدید یا تغییر رنگ غیرعادی در محل جراحی، به پزشک اطلاع دهید.
- اگر درد غیرقابل تحمل یا تورم شدید در پاها داشتید، ممکن است نشانه‌ای از لخته شدن خون باشد و باید فوراً بررسی شود.
نکات مهم برای بیمار
- دو هفته قبل از عمل، مصرف داروهای رقیق‌کننده خون مانند آسپرین را متوقف کنید.
- پس از جراحی، تمرینات فیزیوتراپی را به طور منظم انجام دهید تا به بهبود سریع‌تر کمک کند.
- در هفته‌های اول بعد از جراحی، از عصا یا واکر برای حرکت استفاده کنید تا فشار کمتری به مفصل جدید وارد شود.
- از مصرف الکل و سیگار پس از جراحی خودداری کنید تا روند بهبودی سریع‌تر انجام شود.
- در طول دوره بهبودی، به تغذیه سالم و مصرف کافی پروتئین توجه کنید تا به تقویت بدن کمک کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
اگر درد زانو یا لگن شما به حدی است که نمی‌توانید به راحتی حرکت کنید یا فعالیت‌های روزمرهتان را انجام دهید، به پزشک مراجعه کنید.
باورهای غلط رایج
❌ آرتروپلاستی فقط برای افراد مسن است
✅ این جراحی برای افرادی که دچار آسیبهای جدی مفصلی هستند، صرف نظر از سن، مناسب است.
❌ بعد از آرتروپلاستی نمی‌توان فعالیت کرد
✅ بیشتر بیماران پس از بهبودی کامل می‌توانند به فعالیت‌های روزمره و حتی ورزش‌های سبک بازگردند.
❌ پروتزها همیشه نیاز به تعویض دارند
✅ پروتزها معمولاً ۱۵ تا ۲۰ سال دوام دارند و بسیاری از بیماران نیازی به تعویض آن‌ها ندارند.