یکی از انواع مشکلات تاندون مچ دست، «تنوسینوویت دکوروان» (De Quervain's tenosynovitis) است؛ این عارضه دردناک است که تاندونهای اطراف قاعدهٔ انگشت شست را درگیر میکند. این عارضه باعث درد و تورم در سمت شست مچ دست میشود و انجام حرکات سادهای مانند مشت کردن یا گرفتن اشیاء را دشوار میسازد.
علائم دکوروان: درد در سمت شست مچ
مهمترین نشانهٔ دکوروان، درد در سمت شست مچ و در قاعدهٔ انگشت شست است. این درد ممکن است ناگهانی یا تدریجی شروع شود و با حرکت دادن شست یا مچ، بهویژه هنگام گرفتن اشیاء یا چرخاندن مچ، تشدید شود. گاهی ممکن است یک تورم یا کیست کوچک و حساس به لمس نیز در این ناحیه احساس شود. برخی افراد حس «گیر کردن» یا «تقتق کردن» شست هنگام حرکت را نیز تجربه میکنند که ناشی از التهاب غلاف تاندون است.
چرا دچار التهاب تاندون مچ دست میشویم؟
علت دقیق دکوروان در بسیاری از موارد روشن نیست؛ استفاده از دست و حرکات تکراری میتواند درد را تشدید کند. فعالیتهایی مانند تایپ کردن، باغبانی یا بلند کردن نوزاد میتوانند درد را بیشتر کنند، اما بهتنهایی علت قطعی بیماری محسوب نمیشوند. این مشکل در مادران نوزادان بیشتر دیده میشود، اما نقش دقیق تغییرات هورمونی و بلند کردن مکرر نوزاد مشخص نیست. همچنین، این بیماری در افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید (رماتیسم مفصلی) بیشتر دیده میشود. گاهی یک آسیب یا ضربهٔ مستقیم به مچ نیز میتواند شروعکنندهٔ التهاب باشد.
روند تشخیص در مطب: از معاینه تا سونوگرافی
پزشک معمولاً با گرفتن شرح حال و معاینهٔ فیزیکی، التهاب تاندون مچ دست را تشخیص میدهد. یکی از معاینات رایج، «تست فینکلشتاین» (Finkelstein test) است که در آن از شما خواسته میشود شست خود را داخل دست مشت کرده و سپس مچ را به سمت انگشت کوچک خم کنید. احساس درد شدید در این حالت، نشانهٔ قوی این بیماری است. برای تشخیص دکوروان معمولاً تصویربرداری لازم نیست؛ اگر تشخیص روشن نباشد یا احتمال مشکل دیگری مطرح شود، پزشک بر اساس معاینه نوع بررسی تکمیلی را انتخاب میکند.
گزینههای درمانی: از استراحت تا تزریق کورتون
درمان اولیه شامل استراحت دادن به مچ و شست، پرهیز از فعالیتهای تشدیدکنندهٔ درد و استفاده از کمپرس یخ است. پزشک ممکن است استفاده از یک آتل یا اسپلینت مخصوص (Thumb Spica Splint) را برای بیحرکت نگه داشتن شست و مچ توصیه کند. داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) به کاهش درد و التهاب کمک میکنند. اگر این روشها مؤثر نباشند، تزریق کورتیکواستروئید (کورتون) در غلاف تاندون، یک روش درمانی بسیار مؤثر و رایج است. در موارد بسیار مقاوم به درمان، جراحی گزینهٔ نهایی خواهد بود.
پیشگیری و مدیریت در خانه: اصلاح حرکات روزمره
برای پیشگیری یا کنترل علائم، اصلاح الگوی حرکات بسیار مهم است. اگر با کامپیوتر کار میکنید، از موس و کیبورد ارگونومیک استفاده کنید و مچ دست خود را در وضعیت خنثی نگه دارید. هنگام استفاده از تلفن همراه، سعی کنید کمتر از شست خود برای تایپ استفاده کنید. مادران باید روش صحیح بلند کردن نوزاد را بیاموزند تا فشار کمتری به مچ دست وارد شود. انجام حرکات کششی ملایم، پس از فروکش کردن التهاب حاد و با نظر پزشک، میتواند به بهبود دامنهٔ حرکتی و جلوگیری از عود بیماری کمک کند.
