کدورت یا آسیب قرنیه (Corneal Opacity) به از بین رفتن شفافیت لایهٔ جلویی چشم گفته میشود که میتواند دید را تار یا مسدود کند. این وضعیت در اثر عفونت، التهاب، خراشیدگی یا بیماریهای دیگر رخ میدهد و نیازمند تشخیص و درمان دقیق توسط چشمپزشک است تا از آسیب دائمی به بینایی جلوگیری شود.
علائم هشداردهندهٔ آسیب قرنیه که باید جدی بگیرید
شایعترین علامت کدورت یا آسیب قرنیه، تاری دید است که ممکن است با درد، احساس وجود جسم خارجی در چشم، قرمزی، اشکریزش شدید و حساسیت به نور همراه باشد. در برخی موارد، یک لکهٔ سفید یا خاکستری روی سطح شفاف چشم (قرنیه) قابل مشاهده است. این لکه در واقع بافت اسکار یا جای زخم است. هر یک از این علائم، بهویژه پس از ضربه یا عفونت چشمی، زنگ خطری است که مراجعهٔ فوری به چشمپزشک را ضروری میکند.
چرا قرنیه شفافیت خود را از دست میدهد؟
دلایل مختلفی میتوانند منجر به کدورت یا آسیب قرنیه شوند. شایعترین علل شامل عفونتهای باکتریایی، ویروسی (مانند تبخال چشمی) یا قارچی است که به آن کراتیت (Keratitis) میگویند. آسیبهای فیزیکی مانند خراشیدگی، ورود جسم خارجی یا سوختگیهای شیمیایی نیز میتوانند باعث ایجاد اسکار و کدورت شوند. بیماریهای زمینهای مانند خشکی شدید چشم، دیستروفیهای ارثی قرنیه و برخی بیماریهای خودایمنی نیز در این فرآیند نقش دارند.
روند تشخیص در مطب چشمپزشکی چگونه است؟
برای تشخیص دقیق، چشمپزشک ابتدا شرح حال کاملی از شما میگیرد. سپس با استفاده از دستگاهی به نام اسلیت لمپ (Slit Lamp)، ساختارهای چشم شما را با بزرگنمایی بالا بررسی میکند. ممکن است برای ارزیابی بهتر وسعت آسیب، از قطرههای رنگی مخصوص (مانند فلورسئین) استفاده شود. در موارد پیچیدهتر، تصویربرداریهای تخصصی مانند توپوگرافی قرنیه برای تهیهٔ نقشهٔ سهبعدی از سطح چشم یا کشت میکروبی برای شناسایی عامل عفونت، ضرورت پیدا میکند.
گزینههای درمانی: از قطره تا پیوند قرنیه
روش درمان کاملاً به علت، شدت و محل کدورت بستگی دارد. در موارد عفونی، قطرههای آنتیبیوتیک، ضدویروس یا ضدقارچ تجویز میشود. برای کدورتهای سطحی، گاهی از لیزر درمانی به نام کراتکتومی فوتوتراپیوتیک (PTK) برای برداشتن لایهٔ آسیبدیده استفاده میشود. در صورتی که آسیب عمیق و شدید باشد و بینایی را بهطور جدی مختل کرده باشد، آخرین گزینهٔ درمانی، جراحی پیوند قرنیه (کراتوپلاستی) خواهد بود که طی آن، بافت آسیبدیده با قرنیهٔ سالم اهدایی جایگزین میشود.
