عفونت لوزه یا تونسیلیت (Tonsillitis)، به التهاب و ورم لوزهها گفته میشود که دو تودهٔ بافت لنفاوی در دو طرف انتهای گلو هستند. این عارضه که با گلودرد شدید همراه است، بیشتر در کودکان شایع است اما بزرگسالان را نیز درگیر میکند. عفونت لوزه میتواند ناشی از ویروسها یا باکتریها باشد که تشخیص علت آن در انتخاب روش درمان بسیار مهم است.
علائم عفونت لوزه: فراتر از یک گلودرد ساده
مهمترین نشانهٔ عفونت لوزه، گلودرد شدید و ناگهانی است. اما علائم دیگری نیز به تشخیص کمک میکنند: لوزههای قرمز و متورم، وجود لکهها یا پوشش سفیدرنگ روی لوزهها، تب و لرز، درد هنگام بلعیدن غذا، تورم و حساسیت غدد لنفاوی گردن و گاهی تغییر صدا. در کودکان ممکن است بیقراری، امتناع از غذا خوردن و آبریزش از دهان نیز مشاهده شود. این علائم معمولاً شدیدتر از یک سرماخوردگی معمولی هستند.
ویروسی یا باکتریایی؟ تفاوت کلیدی در درمان
بیشتر موارد عفونت لوزه توسط ویروسها (مانند ویروس سرماخوردگی) ایجاد میشوند و نیازی به آنتیبیوتیک ندارند. اما اگر عامل عفونت، باکتری باشد (معمولاً باکتری استرپتوکوک)، درمان با آنتیبیوتیک ضروری است تا از عوارض جدیتر مانند تب روماتیسمی جلوگیری شود. تشخیص این دو از روی علائم بهتنهایی دشوار است و پزشک ممکن است برای تشخیص قطعی، آزمایش کشت گلو (Throat Swab) را توصیه کند.
چه زمانی باید برای عفونت لوزه به پزشک مراجعه کرد؟
اگر گلودرد شما بیش از ۴۸ ساعت طول کشید و با تب بالا (بیش از ۳۸.۵ درجه)، مشکل در بلع یا تنفس، یا تورم شدید غدد گردن همراه بود، حتماً به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورتی که لکههای سفید روی لوزهها مشاهده کردید یا علائم پس از چند روز بهبود نیافتند، مراجعه به پزشک برای ارزیابی دقیق و جلوگیری از عوارض احتمالی ضروری است. تشخیص و درمان خودسرانه، بهویژه با آنتیبیوتیک، توصیه نمیشود.
روند تشخیص و گزینههای درمانی در مطب
پزشک با معاینهٔ گلو، گوشها و بینی و لمس غدد لنفاوی گردن، وضعیت را ارزیابی میکند. در صورت شک به عفونت باکتریایی، ممکن است نمونهبرداری سریع از گلو (تست استرپ) یا کشت گلو انجام شود. درمان برای عفونت ویروسی شامل استراحت، مصرف مایعات فراوان و مسکنهاست. برای عفونت باکتریایی، یک دوره کامل آنتیبیوتیک تجویز میشود. در موارد عفونتهای بسیار مکرر و شدید، ممکن است جراحی برداشتن لوزه (Tonsillectomy) بهعنوان یک گزینه مطرح شود.