جراحی تومورهای کبد برای برداشتن تومورهای سرطانی یا غیرسرطانی انجام می‌شود. لزوم عمل به نوع و مرحله تومور، امکان برداشتن آن و مقدار کبد سالم باقی‌مانده بستگی دارد؛ اختلال عملکرد کبد به‌تنهایی نشانه ضرورت جراحی نیست. تیم تخصصی، سود و خطر عمل و گزینه‌های دیگر را بررسی میکند. با پیشرفت‌های پزشکی، بسیاری از بیماران پس از جراحی به زندگی عادی بازمی‌گردند.
این عمل چگونه انجام می‌شود؟
جراحی تومورهای کبدی معمولاً به دو روش باز و لاپاروسکوپی انجام می‌شود. در روش باز، جراح با برش بزرگی به کبد دسترسی پیدا میکند و تومور را برمی‌دارد. در روش لاپاروسکوپی، جراح از ابزارهای خاصی استفاده میکند که از طریق برش‌های کوچک وارد بدن می‌شوند. این روش کمتر تهاجمی است و دوره بهبودی کوتاه‌تری دارد. بسته به اندازه و محل تومور، جراح تصمیم می‌گیرد که کدام روش مناسب‌تر است. معمولاً جراحی با بیهوشی عمومی انجام می‌شود و بیمار در طول عمل خواب است.
آمادگی قبل از عمل
قبل از جراحی تومورهای کبدی، پزشک ممکن است آزمایش‌های خون، تصویربرداری و ارزیابی سلامت عمومی شما را انجام دهد. این آزمایش‌ها به پزشک کمک می‌کنند تا وضعیت کبد و عملکرد سایر ارگان‌ها را بررسی کند. همچنین، ممکن است پزشک از شما بخواهد داروهای خاصی را قبل از جراحی متوقف کنید یا رژیم غذایی خاصی را رعایت کنید. اگر سیگار می‌کشید، ترک آن می‌تواند به بهبود سریع‌تر شما کمک کند.
دوره بهبودی و مراقبت بعد از عمل
پس از جراحی تومورهای کبدی، معمولاً بیمار چند روز در بیمارستان بستری می‌شود تا تحت نظارت باشد. در روزهای اول، درد و ناراحتی طبیعی است و پزشک داروهای مسکن تجویز میکند. به تدریج می‌توانید فعالیت‌های روزانه خود را از سر بگیرید. اما باید از فعالیت‌های سنگین و بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید. تغذیه سالم و مصرف مایعات کافی به بهبود سریع‌تر کمک میکند.
عوارض و ریسک‌ها
مانند هر جراحی دیگری، جراحی تومورهای کبدی نیز ممکن است با عوارضی همراه باشد. این عوارض شامل خونریزی، عفونت، آسیب به بافت‌های اطراف و مشکلات مربوط به بیهوشی است. همچنین، ممکن است پس از جراحی عملکرد کبد کاهش یابد. اما با رعایت توصیه‌های پزشک و مراقبت‌های پس از عمل، می‌توان این عوارض را به حداقل رساند. اگر هرگونه علائم غیرمعمول مانند تب یا درد شدید داشتید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
اطلاعات سریع
- مدت عمل: چند ساعت یا بیشتر، بسته به وسعت و پیچیدگی جراحی
- دوره بهبودی: چند هفته تا چند ماه؛ متناسب با وسعت عمل و وضعیت بیمار
- بی‌حسی: بیهوشی عمومی
- بستری: بله، چند روز بستری
- هزینه: وابسته به عمل، بستری، مرکز و بیمه است
- میزان درد: متوسط
هشدارهای مهم
- اگر بعد از عمل تب بالای ۳۸.۵ داشتید، فوری به اورژانس مراجعه کنید.
- در صورت مشاهده خونریزی غیرعادی یا درد شدید در ناحیه جراحی، فوراً به پزشک اطلاع دهید.
- مصرف داروهای تجویز شده را دقیقاً طبق دستور پزشک ادامه دهید تا از عفونت جلوگیری شود.
نکات مهم برای بیمار
- آسپرین و داروهای تجویزشده را خودسرانه قطع نکنید. پیش از عمل فهرست داروها و مکمل‌ها را به تیم جراحی بدهید تا درباره ادامه یا توقف موقت و شروع دوباره آن‌ها تصمیم بگیرد.
- برای رانندگی فقط ازبین‌رفتن اثر بیهوشی کافی نیست؛ باید حرکت و ترمزکردن بدون درد ممکن باشد و داروی خواب‌آور مصرف نکنید. زمان بازگشت را با تیم درمان هماهنگ کنید.
- بعد از عمل، روزانه چند بار به آرامی پیاده‌روی کنید تا جریان خون بهبود یابد و خطر لخته شدن خون کاهش یابد.
- یک رژیم غذایی سبک و سالم داشته باشید تا بهبود سریع‌تر صورت گیرد و از مشکلات گوارشی جلوگیری شود.
- در صورت تجویز پزشک، تمرینات تنفسی را انجام دهید تا به بهبود عملکرد ریه‌ها کمک کند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
اگر درد شدید، تب یا علائم عفونت مانند قرمزی و تورم در ناحیه جراحی دارید، فوری به پزشک مراجعه کنید.
باورهای غلط رایج
❌ جراحی کبد همیشه خطرناک است.
✅ جراحی کبد می‌تواند مفید باشد، اما عمل مهمی با خطر خونریزی، عفونت و نارسایی کبد است؛ خطر فردی و گزینه‌های جایگزین باید پیش از تصمیم توضیح داده شوند.
❌ بعد از جراحی کبد نمی‌توان به زندگی عادی برگشت.
✅ بسیاری از بیماران پس از جراحی به زندگی عادی و فعالیت‌های روزمره خود بازمی‌گردند.
❌ تومورهای کبدی فقط در افراد مسن رخ می‌دهد.
✅ تومورهای کبدی می‌توانند در هر سنی رخ دهند، هرچند که برخی عوامل خطر در افراد مسن بیشتر است.