آرتروز مچ دست (Wrist Arthritis) به التهاب و تخریب غضروف یک یا چند مفصل در ناحیهٔ مچ دست گفته میشود. این وضعیت باعث ساییدگی استخوان‌ها روی هم شده و منجر به درد، سفتی و کاهش دامنهٔ حرکتی میشود. آرتروز مچ دست میتواند کیفیت زندگی و توانایی انجام کارهای روزمره را تحت تأثیر قرار دهد و یکی از دلایل شایع درد مزمن مچ دست است.
علائم آرتروز مچ دست: فراتر از یک درد ساده
شایع‌ترین علامت، درد است که معمولاً با حرکت دادن مچ دست (مانند چرخاندن دستگیره در یا بلند کردن اجسام) بدتر میشود. علائم دیگر شامل سفتی و خشکی مفصل، به‌ویژه صبح‌ها یا پس از مدتی بی‌حرکتی است. ممکن است تورم در ناحیه مچ، کاهش قدرت مشت کردن و شنیدن صدای تق‌تق یا ساییدگی (کریپتوس) هنگام حرکت دادن مفصل را نیز تجربه کنید. در موارد پیشرفته، دامنه حرکتی مچ دست به طور قابل توجهی محدود میشود.
چرا مچ دست دچار آرتروز میشود؟ انواع و دلایل
آرتروز مچ دست انواع مختلفی دارد. شایع‌ترین نوع آن استئوآرتریت است که به دلیل ساییدگی و فرسودگی غضروف در طول زمان رخ می‌دهد. نوع دیگر، آرتریت روماتوئید است که یک بیماری خودایمنی بوده و در آن سیستم ایمنی بدن به مفاصل حمله می‌کند. همچنین، آرتریت پس از سانحه (Post-traumatic Arthritis) بسیار شایع است و میتواند سال‌ها پس از یک آسیب قبلی مانند شکستگی مچ دست (به‌خصوص شکستگی استخوان اسکافوئید) یا پارگی رباط ایجاد شود.
روند تشخیص: پزشک چگونه آرتروز مچ دست را تشخیص می‌دهد؟
تشخیص با مراجعه به پزشک متخصص ارتوپدی آغاز میشود. پزشک سوابق پزشکی شما را بررسی کرده و مچ دستتان را معاینه می‌کند تا میزان درد، تورم و دامنه حرکتی را ارزیابی کند. برای تأیید تشخیص و بررسی شدت آسیب، معمولاً از تصویربرداری با اشعه ایکس (X-ray) استفاده میشود. در عکس رادیوگرافی، کاهش فضای مفصلی، وجود خارهای استخوانی (استئوفیت) و تغییرات دیگر استخوان‌ها قابل مشاهده است. در موارد خاص، ممکن است سی‌تی اسکن یا ام‌آر‌آی (MRI) نیز برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت استخوان‌ها و بافت‌های نرم درخواست شود.
گزینه‌های درمانی: از کنترل درد تا جراحی
درمان آرتروز مچ دست بر کنترل علائم و بهبود عملکرد متمرکز است و هیچ درمانی قطعیتی برای بازگرداندن غضروف تخریب‌شده ندارد. روش‌های غیرجراحی شامل اصلاح فعالیت‌ها، استفاده از مچ‌بند طبی (اسپلینت) برای محدود کردن حرکات دردناک، فیزیوتراپی برای تقویت عضلات و حفظ دامنه حرکتی، و مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) است. تزریق کورتیکواستروئید در مفصل نیز میتواند به کاهش موقت درد و التهاب کمک کند. در صورت عدم پاسخ به این درمان‌ها و وجود درد شدید، گزینه‌های جراحی مانند فیوژن (خشک کردن مفصل) یا تعویض مفصل مچ دست مطرح میشود.