آرتروپلاستی یا تعویض مفصل یک روش جراحی است که برای جایگزینی مفاصل آسیبدیده با پروتزهای مصنوعی استفاده میشود. این عمل معمولاً برای کاهش درد و بهبود عملکرد مفاصل در بیماران مبتلا به آرتروز شدید انجام میشود. اگر درد مفاصل شما به حدی است که فعالیتهای روزمرهتان را مختل کرده، ممکن است نیاز به این جراحی داشته باشید. با این عمل، بسیاری از بیماران به زندگی فعالتر و بدون درد بازمیگردند.
این عمل چگونه انجام میشود؟
در جراحی آرتروپلاستی، ابتدا پزشک ناحیه مفصل آسیبدیده را باز میکند و بخشهای آسیبدیده استخوان و غضروف را برمیدارد. سپس پروتزهای مصنوعی که معمولاً از فلز، پلاستیک یا سرامیک ساخته شدهاند، در جای خود قرار میگیرند. این پروتزها به گونهای طراحی شدهاند که حرکت طبیعی مفصل را شبیهسازی کنند. جراحی معمولاً بین ۱ تا ۳ ساعت طول میکشد و تحت بیهوشی عمومی یا نخاعی انجام میشود.
آمادگی قبل از عمل
قبل از جراحی، پزشک شما ممکن است آزمایشهای خونی و تصویربرداری انجام دهد تا وضعیت سلامت عمومی شما ارزیابی شود. همچنین ممکن است از شما خواسته شود که مصرف برخی داروها را قطع کنید و از مصرف الکل و دخانیات خودداری کنید. قبل از عمل، باید با پزشک خود درباره هرگونه سوال یا نگرانی صحبت کنید و تمام دستورالعملهای او را به دقت دنبال کنید.
دوره بهبودی و مراقبت بعد از عمل
بعد از جراحی، شما به بخش بهبودی منتقل میشوید تا تحت نظر باشید. معمولاً نیاز به ۲ تا ۳ روز بستری در بیمارستان دارید. فیزیوتراپی بخش مهمی از روند بهبودی است و به شما کمک میکند تا به تدریج به فعالیتهای روزمره بازگردید. معمولاً بعد از ۶ تا ۱۲ هفته میتوانید به کار و فعالیتهای عادی خود بازگردید، اما بهبودی کامل ممکن است تا یک سال طول بکشد.
عوارض و ریسکها
هر جراحی ممکن است با عوارضی همراه باشد. عوارض احتمالی آرتروپلاستی شامل عفونت، لخته شدن خون، آسیب به عصبها و مشکلات پروتز است. با این حال، این عوارض نادر هستند و بیشتر بیماران بدون مشکل خاصی بهبود مییابند. پزشک شما تمام اقدامات لازم را برای کاهش خطرات انجام خواهد داد.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: ۱ تا ۳ ساعت
- دوره بهبودی: ۶ تا ۱۲ هفته
- بیحسی: عمومی یا نخاعی
- بستری: ۲ تا ۳ روز
- سطح هزینه: بالا
- میزان درد: قابلتوجه
- میزان موفقیت: معمولاً بالا
هشدارهای مهم
- اگر بعد از جراحی تب بالای ۳۸.۵ درجه داشتید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- از فعالیتهای سنگین و ورزشهای شدید تا زمانی که پزشک اجازه نداده است، خودداری کنید.
- در صورت مشاهده علائم عفونت مانند قرمزی، تورم یا ترشح از محل جراحی، به پزشک اطلاع دهید.
نکات مهم برای بیمار
- قبل از جراحی، خانه خود را برای دوره بهبودی آماده کنید و وسایل لازم را در دسترس قرار دهید.
- بعد از جراحی، تمرینات فیزیوتراپی را بهطور منظم انجام دهید تا به بهبودی سریعتر کمک کنید.
- از مصرف دخانیات و الکل قبل و بعد از جراحی خودداری کنید تا روند بهبودی بهتری داشته باشید.
- تا زمانی که پزشک اجازه نداده است، رانندگی نکنید و از وسایل نقلیه عمومی استفاده کنید.
- از رژیم غذایی سالم و غنی از پروتئین برای کمک به بهبودی و تقویت بدن استفاده کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
اگر درد شدید و مداوم در مفاصل دارید که با داروهای معمولی کنترل نمیشود، به پزشک مراجعه کنید.
باورهای غلط رایج
❌ پروتزهای مفصل باید هر چند سال یکبار تعویض شوند.
✅ پروتزها معمولاً برای مدت طولانی طراحی شدهاند و ممکن است تا ۲۰ سال دوام بیاورند.
❌ بعد از تعویض مفصل نمیتوان ورزش کرد.
✅ بسیاری از بیماران بعد از بهبودی کامل میتوانند به ورزشهای ملایم بازگردند.
❌ جراحی تعویض مفصل بسیار خطرناک است.
✅ با پیشرفتهای پزشکی، این جراحی نسبتاً ایمن است و بسیاری از بیماران بدون مشکل خاصی بهبود مییابند.