آسیبهای ایمپینجمنت شانه (Impingement Syndrome) به وضعیتی گفته میشود که تاندونهای عضلات چرخاننده شانه (روتیتور کاف) یا بورس (کیسهٔ حاوی مایع سینوویال) در فضای بین استخوان بازو (هومروس) و زائدهٔ آکرومیون استخوان کتف، تحت فشار و سایش قرار میگیرند. این فشردگی معمولاً هنگام بالا بردن دست رخ میدهد و منجر به درد، محدودیت حرکت و ضعف در شانه میشود.
علائم و نشانههای ایمپینجمنت شانه چیست؟
شایعترین علامت ایمپینجمنت شانه، درد در قسمت خارجی یا جلوی شانه است که اغلب هنگام بالا بردن دست، به خصوص در محدودهٔ میانی (بین ۳۰ تا ۱۲۰ درجه)، تشدید میشود. این درد ممکن است به بازو تیر بکشد. علائم دیگر شامل احساس خشکی، محدودیت دامنه حرکتی، دشواری در خوابیدن روی شانهٔ مبتلا و گاهی اوقات احساس تقتق یا ساییدگی در مفصل شانه است. در موارد شدیدتر، ضعف عضلانی نیز ممکن است مشاهده شود.
علل و عوامل خطر بروز ایمپینجمنت شانه
ایمپینجمنت شانه معمولاً ناشی از ترکیبی از عوامل است. حرکات تکراری بازو بالای سر (مانند در ورزشکاران یا مشاغل خاص)، ضعف عضلات تثبیتکنندهٔ کتف، ناهنجاریهای استخوانی در ناحیهٔ آکرومیون (مانند تیزی یا انحنای آن)، التهاب تاندونها (تاندونیت) یا بورس (بورسیت) و عدم تعادل عضلانی از دلایل اصلی هستند. افزایش سن نیز میتواند با تغییرات دژنراتیو در تاندونها، فرد را مستعد کند.
تشخیص ایمپینجمنت شانه چگونه انجام میشود؟
تشخیص ایمپینجمنت شانه توسط پزشک ارتوپد یا فیزیوتراپیست صورت میگیرد. ابتدا شرح حال دقیق بیمار و علائم او گرفته میشود. سپس معاینات فیزیکی شامل تستهای خاص برای ارزیابی درد و محدودیت حرکتی انجام میشود. در صورت لزوم، ممکن است از روشهای تصویربرداری مانند رادیوگرافی (X-ray) برای بررسی ناهنجاریهای استخوانی یا سونوگرافی و MRI برای مشاهدهٔ وضعیت تاندونها و بورس استفاده شود.
روشهای درمانی ایمپینجمنت شانه
درمان ایمپینجمنت شانه معمولاً با رویکرد غیرجراحی آغاز میشود. استراحت دادن به شانه، استفاده از کمپرس سرد، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) برای کاهش درد و التهاب، و مهمتر از همه، فیزیوتراپی برای تقویت عضلات روتیتور کاف و بهبود وضعیت کتف، از ارکان اصلی درمان هستند. تزریق کورتیکواستروئید در موارد شدید التهاب نیز ممکن است تجویز شود. در صورت عدم پاسخ به درمانهای غیرجراحی، جراحی آرتروسکوپی برای برداشتن فشار از روی تاندونها در نظر گرفته میشود.
پیشگیری از آسیبهای ایمپینجمنت شانه
پیشگیری از ایمپینجمنت شانه شامل توجه به وضعیت صحیح بدن هنگام انجام فعالیتها، گرم کردن مناسب قبل از ورزش، و انجام تمرینات تقویتی برای عضلات شانه و کتف است. اجتناب از حرکات تکراری و پرفشار بالای سر در صورت امکان، و اصلاح تکنیک در ورزشکاران و مشاغل پرخطر میتواند به کاهش احتمال بروز این عارضه کمک کند. حفظ انعطافپذیری عضلات شانه نیز اهمیت دارد.
