جراحی کمتهاجمی رفلاکس معده، که اغلب با روش لاپاروسکوپی انجام میشود، یک راهکار درمانی برای موارد شدید و مقاوم بیماری بازگشت اسید به مری (GERD) است. این عمل برای بیمارانی در نظر گرفته میشود که به درمانهای دارویی پاسخ ندادهاند یا دچار عوارض ناشی از رفلاکس مزمن شدهاند و به دنبال یک راهحل پایدارتر هستند.
جراحی کمتهاجمی رفلاکس معده چیست و چگونه انجام میشود؟
این جراحی که نام تخصصی آن «فوندوپلیکاسیون لاپاروسکوپیک» (Laparoscopic Fundoplication) است، با هدف تقویت دریچهٔ تحتانی مری (LES) انجام میشود. در این روش، جراح از طریق چند برش کوچک روی شکم، ابزارهای جراحی و یک دوربین (لاپاروسکوپ) را وارد میکند. سپس، قسمت بالایی معده (فوندوس) را به دور انتهای مری میپیچد تا یک دریچهٔ ضدرفلاکس جدید و کارآمدتر ایجاد کند. این کار مانع از بازگشت محتویات اسیدی معده به داخل مری میشود.
چه کسانی کاندیدای مناسبی برای این جراحی هستند؟
انتخاب بیمار برای این جراحی بسیار مهم است و صرفاً با نظر پزشک متخصص گوارش و جراح عمومی تعیین میشود. بهطور کلی، افرادی کاندیدای مناسبی هستند که: رفلاکس شدید و مزمن دارند، به داروهای مهارکننده پمپ پروتون (PPIs) پاسخ مناسبی نمیدهند یا نمیخواهند تا آخر عمر دارو مصرف کنند، دچار عوارضی مانند التهاب شدید مری (ازوفاژیت)، تنگی مری یا مری بارت شدهاند، و یا یک فتق هیاتال بزرگ دارند که به تشدید رفلاکس کمک میکند.
آمادگیهای قبل از عمل و روند مراجعه به پزشک
پیش از تصمیمگیری برای جراحی، مجموعهای از ارزیابیها ضروری است. این روند معمولاً شامل آندوسکوپی برای بررسی وضعیت مری، مانومتری مری برای سنجش عملکرد عضلات آن و گاهی اوقات پایش ۲۴ ساعته pH مری برای اندازهگیری میزان اسید است. بیمار باید در مورد تمام داروها و سوابق پزشکی خود با جراح صحبت کند. معمولاً از بیمار خواسته میشود از چند ساعت قبل از عمل ناشتا باشد. پرسیدن دربارهٔ جزئیات عمل و مراقبتهای بعد از آن حق بیمار است.
دوره بهبودی و زندگی پس از جراحی رفلاکس
به لطف کمتهاجمی بودن، دوره بهبودی سریعتر از جراحی باز است. بیمار معمولاً ۱ تا ۲ روز در بیمارستان بستری میشود. درد پس از عمل با دارو کنترل میشود و اغلب خفیف است. مهمترین بخش بهبودی، رژیم غذایی است که با مایعات شروع شده و بهتدریج به غذاهای نرم و سپس جامد تغییر میکند. ممکن است در هفتههای اول، فرد دچار مشکل در بلع (دیسفاژی) یا احساس نفخ شود که اغلب موقتی است. موفقیت بلندمدت عمل به عوامل مختلفی از جمله تکنیک جراحی و وضعیت بیمار بستگی دارد.