جراحی و لیزر سنگهای کلیوی یکی از روشهای مدرن و کمتهاجمی برای درمان سنگهای سیستم ادراری، بهویژه سنگهایی است که با روشهای دیگر دفع نشدهاند. در این روش، پزشک با استفاده از ابزارهای دقیق و انرژی لیزر، سنگها را مستقیماً خرد کرده و به خارج کردن یا دفع خردهسنگها کمک میکند؛ دفع کامل یا آسان برای همه تضمینشده نیست.
جراحی و لیزر سنگ کلیوی چیست و برای چه کسانی مناسب است؟
این روش که به آن «یورتروسکوپی و سنگشکنی با لیزر» (Laser Lithotripsy) نیز گفته میشود، یک جراحی درونبین (اندوسکوپیک) است. در این عمل، جراح یک لولهٔ بسیار نازک و انعطافپذیر مجهز به دوربین (یورتروسکوپ) را از طریق مجرای ادرار به مثانه و سپس حالب (لولهٔ بین کلیه و مثانه) و کلیه هدایت میکند. پس از مشاهدهٔ مستقیم سنگ، با استفاده از فیبر لیزر، آن را به قطعات بسیار ریز تبدیل میکند تا یا خودبهخود دفع شوند یا توسط پزشک خارج گردند. این روش برای سنگهای گیرکرده در حالب، سنگهای مقاوم به سنگشکنی بروناندامی (ESWL) و سنگهای با اندازه و محل خاص مناسب است.
روند درمان: از ویزیت اول تا اتاق عمل
سفر درمانی شما با مراجعه به متخصص اورولوژی (جراح کلیه و مجاری ادراری) آغاز میشود. پزشک با بررسی آزمایشها و تصاویر (مانند سیتی اسکن) بهترین روش درمانی را مشخص میکند. اگر کاندید جراحی و لیزر سنگهای کلیوی باشید، دستورات قبل از عمل مانند ناشتا بودن به شما داده میشود. این جراحی معمولاً تحت بیهوشی عمومی یا بیحسی نخاعی انجام میشود و نیازی به برش جراحی روی پوست ندارد. کل فرآیند از طریق مجاری طبیعی بدن صورت میگیرد.
پس از جراحی: استنت حالب (لولهٔ دابل جی) و دوره بهبودی
بسیاری از بیماران پس از عمل با یک لولهٔ پلاستیکی نازک به نام «استنت حالب» یا «دابل جی (Double J)» در بدن خود به هوش میآیند. این استنت با باز نگه داشتن مسیر به عبور ادرار در صورت تورم حالب کمک میکند؛ خودِ تورم را الزاماً پیشگیری نمیکند. زمان خارج کردن یا تعویض آن باید مشخص و پیگیری شود. وجود استنت ممکن است باعث تکرر ادرار یا احساس ناراحتی خفیف شود. دوره بهبودی معمولاً سریع است و اکثر افراد طی چند روز به فعالیتهای عادی بازمیگردند، هرچند فعالیت سنگین باید تا مدتی محدود شود. مقدار مایعات را با تیم درمان و محدودیتهای قلبی یا کلیوی هماهنگ کنید. تب یا لرز، درد کنترلنشده یا قطع ادرار نیاز به بررسی فوری دارد؛ گیجی، تنگی نفس یا حال عمومی بسیار بد را اورژانسی پیگیری کنید.
قبل از تصمیمگیری از پزشک خود چه بپرسید؟
داشتن اطلاعات کامل به شما در تصمیمگیری کمک میکند. از پرسیدن این سؤالات از پزشک خود تردید نکنید: آیا روش درمانی دیگری برای من وجود دارد؟ مزایا و معایب این روش نسبت به سایر گزینهها چیست؟ آیا نیاز به گذاشتن استنت (لولهٔ داخلی) خواهم داشت و چه مدت باید باقی بماند؟ دوره بهبودی چقدر طول میکشد و چه زمانی میتوانم به کار برگردم؟ عوارض احتمالی این جراحی چیست و در صورت بروز علائم خاص (مانند تب یا درد شدید) چه باید بکنم؟