جراحی ویترکتومی یک روش جراحی چشم است که برای درمان مشکلات شبکیه و زجاجیه انجام میشود. این جراحی شامل برداشتن زجاجیه (ماده ژلهای داخل چشم) است؛ بسته به عمل، چشم با مایع، هوا، گاز یا روغن سیلیکون پر میشود. ویترکتومی معمولاً برای درمان بیماریهایی مانند جداشدگی شبکیه، خونریزی زجاجیه، و سوراخ ماکولا استفاده میشود.
این درمان چگونه کار میکند؟
در جراحی ویترکتومی، جراح از ابزارهای میکروسکوپی برای برداشتن زجاجیه چشم استفاده میکند. این فرآیند به جراح اجازه میدهد تا به شبکیه دسترسی پیدا کرده و مشکلاتی مانند جداشدگی شبکیه یا خونریزی زجاجیه را برطرف کند. مادهٔ جایگزین و نیاز به عمل بعدی به بیماری بستگی دارد؛ روغن سیلیکون ممکن است بعداً به جراحی برای خارج کردن نیاز داشته باشد.
تعداد جلسات و مدت دوره
جراحی ویترکتومی معمولاً در یک جلسه انجام میشود و مدت زمان آن بسته به پیچیدگی مشکل میتواند بین یک تا دو ساعت طول بکشد. بیمار ممکن است نیاز به مراجعات پیگیری داشته باشد تا بهبودی و نتایج جراحی بررسی شود.
نتایج مورد انتظار
نتایج جراحی ویترکتومی ممکن است شامل بهبود دید و کاهش علائم بیماریهای چشمی مانند خونریزی یا جداشدگی شبکیه باشد. با این حال، میزان بهبود به شدت و نوع بیماری اولیه بستگی دارد و ممکن است در برخی موارد نیاز به جراحیهای تکمیلی باشد.
مراقبتهای بین جلسات
پس از جراحی ویترکتومی، بیمار باید از فعالیتهای سنگین و بلند کردن اجسام سنگین خودداری کند. استفاده از قطرههای چشمی تجویز شده و رعایت دستورات پزشک برای جلوگیری از عفونت و تسریع بهبودی بسیار مهم است.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: ۱ تا ۲ ساعت
- دوره بهبودی: چند هفته تا چند ماه
- بستری: معمولاً نیاز نیست
- سطح هزینه: متوسط تا بالا
- میزان درد: کم تا متوسط
هشدارهای مهم
- عفونت، تغییر فشار چشم و کاهش دید از عوارض احتمالیاند؛ ویترکتومی ممکن است ایجاد آبمروارید را تسریع کند.
- ممکن است نیاز به جراحی تکمیلی باشد.
- تغییرات فشار چشم ممکن است رخ دهد.
نکات مهم برای بیمار
- پس از جراحی از مالیدن چشم خودداری کنید. اگر گاز یا هوا داخل چشم گذاشته شده، تا تأیید جذب کامل آن توسط تیم چشمپزشکی پرواز نکنید و به ارتفاعات نروید.
- داروهای تجویز شده را به موقع مصرف کنید. وجود گاز داخل چشم را پیش از هر بیهوشی یا دریافت گاز تسکین درد به تیم درمان بگویید؛ نیتروساکساید (از جمله انتونوکس) تا باقی ماندن حباب نباید استفاده شود.
- محافظ چشم و وضعیت قرار دادن سر را دقیقاً طبق دستور جراح رعایت کنید؛ وضعیت خاص سر برای همهٔ عملها یکسان نیست.
- در صورت تجربه درد شدید یا تغییرات ناگهانی در دید، به پزشک مراجعه کنید.
- از فعالیتهای سنگین برای مدتی خودداری کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
درد شدید یا رو به افزایش، افت ناگهانی دید یا قرمزی رو به افزایش پس از عمل نیاز به تماس فوری با تیم چشمپزشکی یا مراجعه به اورژانس چشم دارد؛ منتظر ویزیت بعدی نمانید.
باورهای غلط رایج
❌ ویترکتومی باعث نابینایی میشود.
✅ ویترکتومی برای بهبود مشکلات بینایی انجام میشود و هدف آن حفظ یا بهبود دید است.
❌ این جراحی بسیار دردناک است.
✅ بیشتر بیماران درد کمی را تجربه میکنند و ناراحتی با داروهای مسکن کنترل میشود.
❌ بهبودی پس از ویترکتومی بسیار طولانی است.
✅ دوره بهبودی معمولاً چند هفته تا چند ماه است و بستگی به وضعیت فردی بیمار دارد.