لیست پزشکان متخصص تنگی یا آسیب مجاری ادراری در تهران

تنگی مجرای ادرار (Urethral Stricture) به باریک شدن لولهٔ خروج ادرار از مثانه گفته می‌شود. آسیب تازهٔ مجرا با تنگی مزمن یکسان نیست، هرچند ممکن است پس از آسیب، بافت جوشگاه و تنگی ایجاد شود. این وضعیت که در مردان شایع‌تر است، می‌تواند جریان ادرار را مختل کرده و باعث مشکلات جدی در تخلیه مثانه شود.

علائم هشداردهندهٔ تنگی مجرای ادرار چیست؟

نشانه‌های تنگی مزمن معمولاً تدریجی‌اند. پس از ضربه، خون در دهانهٔ مجرا، مشکل دفع ادرار یا ناتوانی در ادرار کردن نیاز به ارزیابی فوری دارد؛ خودسرانه سوند یا ابزار وارد مجرا نکنید. شایع‌ترین علائم شامل کاهش فشار و قطر جریان ادرار، احساس عدم تخلیه کامل مثانه، نیاز به زور زدن برای ادرار کردن، قطره‌قطره آمدن ادرار پس از پایان تخلیه، و جریان منشعب یا اسپری‌مانند ادرار است. در برخی موارد، عفونت‌های ادراری مکرر، درد هنگام ادرار کردن یا وجود خون در ادرار نیز ممکن است رخ دهد. این علائم می‌توانند کیفیت زندگی را به‌شدت تحت تأثیر قرار دهند.

چرا مجرای ادرار تنگ یا دچار آسیب می‌شود؟

علت اصلی تنگی مجرای ادرار، ایجاد بافت اسکار (جوشگاه) در داخل مجرا است. این اسکار می‌تواند ناشی از آسیب یا تروما به ناحیه لگن یا آلت تناسلی (مانند حوادث رانندگی یا افتادن روی جسم سخت)، عفونت‌های مقاربتی (به‌خصوص سوزاک)، یا اقدامات پزشکی قبلی مانند سونداژ طولانی‌مدت، سیستوسکوپی یا جراحی‌های پروستات باشد. در برخی موارد نیز هیچ علت مشخصی برای آن پیدا نمی‌شود که به آن تنگی ایدیوپاتیک می‌گویند.

روند تشخیص در مراجعه به پزشک چگونه است؟

پزشک متخصص اورولوژی (جراح کلیه و مجاری ادراری) پس از گرفتن شرح حال و معاینه فیزیکی، ممکن است آزمایش‌های تکمیلی را برای تأیید تشخیص و ارزیابی شدت تنگی درخواست کند. این آزمایش‌ها شامل اوروفلومتری (سنجش سرعت جریان ادرار)، اورتروگرافی رتروگراد (عکس‌برداری با اشعه ایکس پس از تزریق ماده حاجب) و سیستوسکوپی یا اورتروسکوپی (دیدن مستقیم داخل مجرا با یک دوربین نازک و انعطاف‌پذیر) است. این بررسی‌ها به پزشک کمک می‌کند تا محل دقیق، طول و شدت تنگی را مشخص کند.

گزینه‌های درمانی برای رفع تنگی مجرای ادرار

نیاز به درمان و روش آن به علائم، طول و محل تنگی و سابقهٔ درمان بستگی دارد؛ بعضی تنگی‌های خفیف و بی‌علامت با نظر پزشک فقط پیگیری می‌شوند. گزینه‌ها شامل دیلاتاسیون (گشاد کردن مجرا با ابزارهای مخصوص)، اورتروتومی داخلی (برش دادن بافت اسکار از داخل مجرا با لیزر یا تیغ مخصوص) و اورتروپلاستی (جراحی بازسازی قسمت تنگ مجرا؛ با روش‌هایی مانند برداشتن بخش آسیب‌دیده یا استفاده از پیوند بافت) است. اورتروپلاستی معمولاً نتایج پایدارتری دارد، اما یک جراحی پیچیده‌تر است. انتخاب بهترین روش درمانی پس از مشورت کامل با جراح اورولوژیست و بر اساس شرایط خاص هر بیمار انجام می‌شود.