تنگی مجرای ادرار یعنی باریک شدن مسیر خروج ادرار از مثانه؛ با تنگی حالب، مسیر کلیه تا مثانه، فرق دارد. کاهش فشار جریان یا تخلیهٔ ناکامل نیاز به بررسی اورولوژی دارد. اگر ناگهان نمی‌توانید ادرار کنید، منتظر نوبت اینترنتی نمانید و به اورژانس مراجعه کنید.
چه علائمی نیاز به بررسی دارد؟
جریان ضعیف یا منقطع، زور زدن، طولانی شدن دفع و احساس باقی ماندن ادرار ممکن است مطرح باشد. این نشانه‌ها فقط مخصوص تنگی نیستند؛ مشکلات پروستات یا کار مثانه هم می‌توانند مشابه باشند.
علت و روش تشخیص
آسیب، بافت جوشگاهی پس از بعضی اقدامات یا التهاب می‌تواند در تنگی نقش داشته باشد. اورولوژیست سابقه را بررسی می‌کند و ممکن است سنجش جریان ادرار، اندازه‌گیری ادرار باقی‌مانده، سیستوسکوپی یا عکس مخصوص مجرا را لازم بداند.
درمان تنگی و انسداد مجرا
در احتباس حاد ابتدا تخلیهٔ مثانه توسط تیم درمان اهمیت دارد. برای تنگی، اتساع، برش آندوسکوپیک یا جراحی بازسازی مجرا (یورتروپلاستی) در شرایط متفاوت مطرح‌اند. انتخاب به طول، محل و سابقهٔ درمان بستگی دارد؛ عود ممکن است و گاهی درمان مرحله‌ای لازم است.
اطلاعات سریع
- مدت درمان: وابسته به علت و روش
- بستری: متناسب با شدت انسداد و مداخله
- هزینه: وابسته به بررسی‌ها، عمل و بیمه
- میزان درد: متغیر؛ احتباس حاد ممکن است بسیار دردناک باشد
هشدارهای مهم
- قطع ناگهانی ادرار، به‌ویژه با درد و تورم پایین شکم، نیاز به مراجعهٔ فوری به اورژانس دارد.
- تب یا لرز همراه مشکل دفع ادرار را سریع پیگیری کنید؛ گیجی یا حال عمومی بسیار بد اورژانسی است.
- برای باز کردن مجرا خودسرانه وسیله وارد نکنید؛ خودسوندگذاری فقط در صورت تجویز و آموزش اختصاصی انجام می‌شود.
نکات مهم برای بیمار
- قبل از مراجعه به پزشک، تمام سوابق پزشکی خود را آماده کنید تا پزشک بهتر بتواند شما را راهنمایی کند.
- اگر سوالی دارید، آن را قبل از ملاقات یادداشت کنید تا در جلسه با پزشک مطرح کنید.
- در صورت نیاز به آزمایشات، اطلاعات لازم را از پزشک بپرسید تا از قبل آماده باشید.
- اگر سوند دارید، برنامهٔ مراقبت و زمان خارج کردن آن را از تیم درمان بگیرید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
ضعیف شدن تدریجی جریان یا تخلیهٔ ناکامل را برای ارزیابی پیگیری کنید؛ قطع ادرار را با صبر برای نوبت یا نوشیدن اجباری آب درمان نکنید.
باورهای غلط رایج
❌ هر جریان ضعیف ادرار یعنی تنگی مجرا.
✅ علل مختلفی ممکن است؛ معاینه و بررسی تشخیص را مشخص می‌کند.
❌ یک بار باز کردن مجرا همیشه درمان دائمی است.
✅ احتمال عود به نوع تنگی و درمان بستگی دارد و پیگیری اهمیت دارد.