ماستیت التهاب پستان است که گاهی با عفونت همراه میشود و بیشتر در زنان شیرده دیده میشود. این وضعیت میتواند باعث درد، تورم و حتی تب شود. اگر به موقع درمان نشود، ممکن است به مشکلات جدیتری منجر شود. خوشبختانه با تشخیص و درمان به موقع، علائم بهبود یافته و میتوانید به شیردهی ادامه دهید.
علائم و نشانهها
ماستیت معمولاً یک پستان را درگیر میکند و با درد، تورم، قرمزی و گرمای ناحیه مبتلا همراه است؛ تب نیز ممکن است رخ دهد. ممکن است احساس خستگی و ضعف عمومی نیز داشته باشید. در برخی موارد، ممکن است ترشحاتی از نوک پستان خارج شود. این علائم معمولاً در زنان شیرده رخ میدهد و میتواند با التهاب مجاری شیر همراه باشد؛ وجود تب بهتنهایی عفونت باکتریایی را ثابت نمیکند. اگر هر یک از این علائم را تجربه کردید، بهتر است به پزشک مراجعه کنید تا علت دقیق تشخیص داده شود.
علل و عوامل خطر
در دوران شیردهی، ماستیت با التهاب و تنگ شدن مجاری شیر همراه است و گاهی عفونت باکتریایی به آن اضافه میشود. مشکلات گرفتن پستان و روند شیردهی یا آسیب نوک پستان میتوانند نقش داشته باشند؛ تخلیه کامل یا دوشیدن بیشتر از نیاز نوزاد راه پیشگیری نیست. برای مشکلات گرفتن پستان یا شیردهی، از ماما یا مشاور شیردهی کمک بگیرید. همچنین، استفاده نادرست از سوتین یا لباسهای تنگ میتواند به انسداد مجاری شیر و در نتیجه ماستیت منجر شود.
روشهای تشخیص
پزشک معمولاً بر اساس علائم بالینی و معاینه فیزیکی میتواند ماستیت را تشخیص دهد. آزمایش خون بهتنهایی التهاب را از عفونت باکتریایی جدا نمیکند؛ نیاز به بررسی تکمیلی را پزشک تعیین میکند. اگر ترشحات غیرطبیعی از پستان خارج شود، پزشک ممکن است نمونهای از آن را برای بررسی بیشتر به آزمایشگاه ارسال کند. تشخیص زودهنگام و دقیق میتواند به درمان موثر و جلوگیری از عوارض کمک کند.
روشهای درمان
درمان به علت و شدت بستگی دارد؛ مسکن و مراقبت حمایتی کمک میکند و در صورت نیاز، پزشک آنتیبیوتیک تجویز میکند. همچنین، توصیه میشود که مادران شیرده طبق نیاز نوزاد به شیردهی ادامه دهند. کمپرس سرد میتواند درد را کاهش دهد؛ از فشار یا ماساژ محکم پستان پرهیز کنید. اگر آبسه تشکیل شده باشد، تخلیه چرک توسط پزشک ممکن است لازم شود. مراقبت و پیگیری منظم از وضعیت پستانها میتواند از بروز مجدد ماستیت جلوگیری کند.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: بسته به نوع و شدت ماستیت و درمان لازم
- دوره بهبودی: متغیر؛ بهتر نشدن علائم نیاز به پیگیری زودتر دارد
- بستری: معمولاً نیاز نیست
- سطح هزینه: برای برآورد هزینه از مرکز درمانی استعلام کنید
- میزان درد: متغیر؛ ممکن است شدید باشد
هشدارهای مهم
- اگر حال عمومی بد، درد شدید یا بدتر شدن علائم دارید، سریع به پزشک مراجعه کنید؛ منتظر رسیدن تب به ۳۸٫۵ درجه نمانید.
- در صورت مشاهده ترشحات غیرطبیعی یا چرکی از پستان، به پزشک اطلاع دهید.
- اگر پس از ۱۲ تا ۲۴ ساعت مراقبت خانگی بهتر نشدید، یا پس از ۴۸ ساعت آنتیبیوتیک بهبود نداشتید، به پزشک مراجعه کنید.
نکات مهم برای بیمار
- طبق نیاز نوزاد شیردهی کنید؛ بیش از نیاز او شیر ندوشید و برای تخلیه کامل پستان تلاش نکنید.
- از پوشیدن لباسهای تنگ و سوتینهای نامناسب خودداری کنید.
- برای کاهش درد، کمپرس سرد کوتاهمدت روی پستان بگذارید.
- اگر نوک پستان دردناک یا ترکخورده است، برای بررسی نحوه گرفتن پستان و مراقبت مناسب کمک بگیرید.
- مصرف مایعات کافی به حفظ سلامتی و بهبودی سریعتر کمک میکند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
اگر درد شدید، تب یا ترشحات غیرطبیعی دارید، فوراً به پزشک مراجعه کنید. اگر شیرده نیستید و علائم ماستیت دارید، برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید.
باورهای غلط رایج
❌ ماستیت فقط در زنان غیرشیرده رخ میدهد.
✅ ماستیت بیشتر در زنان شیرده رخ میدهد، اما زنان غیرشیرده هم میتوانند مبتلا شوند.
❌ با ماستیت باید شیردهی را متوقف کنید.
✅ ادامه شیردهی طبق نیاز نوزاد توصیه میشود؛ نیازی به تخلیه کامل پستان نیست.
❌ ماستیت همیشه نیاز به جراحی دارد.
✅ درمان ماستیت معمولاً با دارو و مراقبتهای خانگی انجام میشود و جراحی نادر است.