سنگشکنی فرآیندی است که در آن سنگ‌های کلیه و مجاری ادراری به قطعات کوچکتر تبدیل می‌شوند تا به راحتی از بدن دفع شوند. این روش به ویژه برای افرادی که سنگ‌های بزرگی دارند که نمی‌توانند به طور طبیعی دفع شوند، بسیار مفید است. سنگشکنی می‌تواند به کاهش درد و جلوگیری از عوارض جدی‌تر کمک کند. با استفاده از این روش، بسیاری از بیماران می‌توانند بدون نیاز به جراحی باز، بهبود یابند.
این خدمت شامل چه می‌شود؟
سنگشکنی شامل استفاده از امواج صوتی یا لیزر برای شکستن سنگ‌های کلیه و مجاری ادراری به قطعات کوچکتر است. سنگشکنی برون‌اندامی با امواج شوک (ESWL) با سنگشکنی لیزری از راه آندوسکوپی یکسان نیست؛ بیهوشی و مدت بستری آن‌ها می‌تواند متفاوت باشد. در روش برون‌اندامی، امواج شوک به سنگ هدف‌گیری می‌شوند تا آن را خرد کنند. در برخی موارد، از لیزر نیز برای این منظور استفاده می‌شود. این روش به بیماران کمک می‌کند تا بدون نیاز به جراحی باز، سنگ‌های خود را دفع کنند.
چه کسانی نیاز دارند؟
نیاز و روش سنگشکنی به اندازه، محل و جنس سنگ و وضعیت بیمار بستگی دارد؛ هر سنگ بزرگ الزاماً برای ESWL مناسب نیست. عفونت همراه انسداد مسیر ادرار وضعیت اورژانسی است؛ ابتدا درمان عفونت و در صورت نیاز تخلیهٔ فوری ادرار انجام می‌شود و درمان قطعی سنگ تا برطرف شدن عفونت به تعویق می‌افتد. خطر عفونت به‌تنهایی به معنی مناسب بودن سنگشکنی فوری نیست. پیش از انتخاب روش، عفونت ادراری، احتمال بارداری و داروهای مصرفی باید بررسی شوند.
فرآیند دریافت خدمت
برای دریافت خدمت سنگشکنی، ابتدا باید به یک متخصص اورولوژی مراجعه کنید. پزشک با انجام آزمایش‌ها و تصویربرداری‌های لازم، اندازه و محل دقیق سنگ را تعیین می‌کند. سپس با توجه به شرایط شما، تصمیم به انجام سنگشکنی میگیرد. در روز انجام این خدمت، شما به مرکز درمانی مراجعه می‌کنید و مدت درمان و زمان ترخیص را بر اساس روش انتخابی از مرکز می‌پرسید. پزشک ممکن است توصیه‌هایی برای مراقبت‌های پس از سنگشکنی به شما بدهد.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: بسته به روش و سنگ
- دوره بهبودی: ترخیص با دفع کامل سنگ و بهبودی یکسان نیست
- بی‌حسی: وابسته به روش؛ لیزر آندوسکوپی معمولاً با بیهوشی انجام می‌شود
- بستری: بسته به روش و وضعیت بیمار
- سطح هزینه: متوسط
- میزان درد: متغیر؛ دفع قطعات سنگ گاهی درد شدید ایجاد می‌کند
هشدارهای مهم
- تب یا لرز، درد شدید یا ناتوانی در ادرار کردن پس از سنگشکنی نیاز به ارزیابی فوری دارد.
- خونریزی رو به افزایش، لخته یا مشکل در دفع ادرار را فوری اطلاع دهید؛ منتظر گذشت ۴۸ ساعت نمانید.
- مدت محدودیت فعالیت سنگین را بر اساس روش سنگشکنی از تیم درمان بپرسید.
نکات مهم برای بیمار
- دستور خوردن و نوشیدن پیش از عمل را از مرکز بگیرید؛ ممکن است برای بیهوشی ناشتایی لازم باشد. داروهای رقیق‌کنندهٔ خون را بدون هماهنگی پزشک تغییر ندهید.
- پس از سنگشکنی، از مصرف الکل و کافئین خودداری کنید.
- در روز انجام سنگشکنی، لباس‌های راحت و گشاد بپوشید.
- زمان حمام و فعالیت را مطابق دستور مخصوص روش درمان خود رعایت کنید.
- در صورت احساس درد پس از سنگشکنی، از مسکن‌های تجویز شده توسط پزشک استفاده کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
اگر درد شدید در ناحیه کلیه دارید یا ادرار شما به شدت تغییر رنگ داده است، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
باورهای غلط رایج
❌ سنگشکنی همیشه دردناک است
✅ بیشتر بیماران درد کمی را تجربه می‌کنند و با مسکن‌ها کنترل می‌شود.
❌ سنگشکنی همیشه نیاز به بستری دارد
✅ بیشتر موارد سنگشکنی به صورت سرپایی انجام می‌شود.
❌ همه سنگها با سنگشکنی درمان می‌شوند
✅ برخی سنگها نیاز به روشهای دیگر درمانی دارند.