آلرژی غذایی زمانی رخ میدهد که سیستم ایمنی بدن به اشتباه به یک ماده غذایی به عنوان تهدید واکنش نشان دهد. این مشکل میتواند علائم مختلفی از جمله خارش، تورم و حتی مشکلات تنفسی ایجاد کند. آلرژی غذایی میتواند در هر سنی بروز کند و برخی از غذاها بیشتر از بقیه مستعد ایجاد آلرژی هستند. با تشخیص صحیح و مدیریت مناسب، میتوانید زندگی بدون نگرانی از آلرژی غذایی داشته باشید.
علائم و نشانهها
آلرژی غذایی میتواند علائم متنوعی داشته باشد که ممکن است بلافاصله پس از مصرف غذا یا چند ساعت بعد ظاهر شوند. علائم شایع شامل خارش و قرمزی پوست، تورم لبها، زبان یا گلو، مشکلات گوارشی مانند درد شکم، تهوع و اسهال، و مشکلات تنفسی مانند خسخس سینه و تنگی نفس هستند. در موارد شدیدتر، ممکن است واکنش آنافیلاکسی رخ دهد که نیاز به درمان فوری دارد. درک و شناخت علائم آلرژی غذایی به شما کمک میکند تا سریعاً به پزشک مراجعه کنید و از بروز مشکلات جدی جلوگیری کنید.
علل و عوامل خطر
آلرژی غذایی به دلیل واکنش غیرطبیعی سیستم ایمنی به پروتئینهای موجود در برخی غذاها رخ میدهد. عوامل ژنتیکی نقش مهمی در بروز آلرژی غذایی دارند و اگر یکی از والدین یا هر دو آلرژی داشته باشند، احتمال ابتلای فرزندان به آلرژی غذایی بیشتر است. برخی غذاها مانند بادامزمینی، تخممرغ، شیر، ماهی و صدفها بیشتر از بقیه مستعد ایجاد آلرژی هستند. همچنین، افرادی که به دیگر انواع آلرژیها مانند آلرژی فصلی مبتلا هستند، ممکن است بیشتر در معرض خطر آلرژی غذایی باشند.
روشهای تشخیص
تشخیص آلرژی غذایی معمولاً با بررسی تاریخچه پزشکی و علائم بیمار آغاز میشود. پزشک ممکن است آزمایشهای مختلفی مانند تست پوستی یا آزمایش خون برای تشخیص آلرژی غذایی تجویز کند. در تست پوستی، مقدار کمی از ماده غذایی مشکوک به روی پوست قرار داده میشود و واکنش پوست بررسی میشود. آزمایش خون نیز میتواند سطح آنتیبادیهای مرتبط با آلرژی را اندازهگیری کند. در برخی موارد، پزشک ممکن است یک رژیم غذایی حذف و سپس اضافه کردن تدریجی غذاها را پیشنهاد دهد تا منبع آلرژی شناسایی شود.
روشهای درمان
درمان آلرژی غذایی شامل اجتناب از مصرف غذاهای آلرژیزا و مدیریت علائم است. پزشک ممکن است داروهایی مانند آنتیهیستامینها برای کاهش علائم تجویز کند. در موارد شدید، استفاده از اپینفرین خودتزریق (EpiPen) برای کنترل واکنشهای آنافیلاکسی ضروری است. آموزش بیمار و خانوادهاش در مورد شناسایی و اجتناب از غذاهای آلرژیزا و نحوه استفاده از اپینفرین بسیار مهم است. همچنین، مشاوره با یک متخصص تغذیه میتواند به شما کمک کند تا رژیم غذایی مناسبی داشته باشید و از کمبودهای تغذیهای جلوگیری کنید.
اطلاعات سریع
- بستری: نیاز به بستری ندارد
- سطح هزینه: متوسط
- میزان درد: کم
- میزان موفقیت: معمولاً بالا
هشدارهای مهم
- اگر واکنش آنافیلاکسی تجربه کردید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- همیشه اپینفرین خودتزریق را همراه داشته باشید و نحوه استفاده از آن را بدانید.
- برچسبهای مواد غذایی را به دقت مطالعه کنید تا از مصرف مواد آلرژیزا جلوگیری کنید.
نکات مهم برای بیمار
- همیشه یک اپینفرین خودتزریق همراه داشته باشید تا در مواقع اضطراری از آن استفاده کنید.
- برچسبهای مواد غذایی را به دقت بخوانید تا از مصرف مواد آلرژیزا جلوگیری کنید.
- در رستورانها، همیشه از مواد تشکیلدهنده غذاها سوال کنید تا از مصرف مواد آلرژیزا جلوگیری کنید.
- یک دفترچه یادداشت برای ثبت علائم و غذاهای مصرفی داشته باشید تا به پزشک در تشخیص کمک کنید.
- با یک متخصص تغذیه مشورت کنید تا رژیم غذایی مناسبی برای خود داشته باشید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
اگر پس از مصرف غذا علائمی مانند تورم شدید، تنگی نفس یا کهیر مشاهده کردید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
باورهای غلط رایج
❌ آلرژی غذایی فقط در کودکان رخ میدهد.
✅ آلرژی غذایی میتواند در هر سنی بروز کند، حتی در بزرگسالی.
❌ مقدار کم غذاهای آلرژیزا مشکلی ایجاد نمیکند.
✅ حتی مقدار کمی از غذاهای آلرژیزا میتواند واکنش شدید ایجاد کند.
❌ اگر یک بار واکنش نداشتهاید، دیگر نخواهید داشت.
✅ واکنشهای آلرژیک میتوانند در هر زمانی رخ دهند، حتی اگر قبلاً واکنشی نداشتهاید.
