عفونت پستان می‌تواند باعث درد، قرمزی و تورم شود؛ اما هر التهاب پستان یا ماستیت، باکتریایی نیست. معاینه مشخص میکند مراقبت حمایتی کافی است یا آنتی‌بیوتیک و بررسی آبسه لازم می‌شود. این عفونت‌ها بیشتر در دوران شیردهی رخ می‌دهند، اما در هر زمان دیگری نیز ممکن است اتفاق بیفتد. اگر علائمی مانند درد شدید، قرمزی یا تب دارید، باید به پزشک مراجعه کنید. درمان به‌موقع می‌تواند از پیشرفت عفونت جلوگیری کند و بهبودی سریع‌تری را به همراه داشته باشد.
علائم و نشانه‌ها
عفونت‌های پستان معمولاً با علائمی مانند درد، قرمزی و تورم در ناحیه پستان همراه هستند. همچنین ممکن است تب و لرز نیز تجربه کنید. در برخی موارد، ممکن است ترشح چرکی از نوک پستان دیده شود. این علائم می‌توانند به تدریج و یا به صورت ناگهانی ظاهر شوند و ممکن است با گذشت زمان شدت پیدا کنند. اگر در دوران شیردهی هستید و این علائم را تجربه می‌کنید، حتماً به پزشک مراجعه کنید تا از عفونت جدی‌تر جلوگیری شود.
علل و عوامل خطر
عفونت‌های پستان بیشتر در زنانی که در دوران شیردهی هستند، رخ می‌دهد. التهاب و تورم مجاری و تولید بیش از نیاز شیر می‌توانند زمینه‌ساز ماستیت شوند. آسیب نوک پستان و اختلال در شیردهی نیاز به رسیدگی دارند، اما ماستیت را نباید صرفاً ناشی از کثیفی یا ترک نوک پستان دانست. همچنین، زنانی که سابقه عفونت پستان دارند، بیشتر در معرض خطر قرار دارند.
روش‌های تشخیص
تشخیص عفونت پستان معمولاً بر اساس علائم بالینی و معاینه فیزیکی انجام می‌شود. پزشک ممکن است برای تأیید تشخیص و بررسی شدت عفونت، آزمایش خون یا تصویربرداری مانند سونوگرافی را توصیه کند. در برخی موارد، نمونه‌برداری از ترشحات چرکی نیز ممکن است انجام شود تا نوع باکتری مشخص شود و درمان مناسب تعیین گردد.
روش‌های درمان
درمان عفونت‌های پستان معمولاً شامل مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها برای از بین بردن باکتری‌های عامل عفونت است. در صورت وجود درد، مصرف مسکن‌های ضد التهاب نیز ممکن است توصیه شود. اگر آبسه تشکیل شده باشد، معمولاً تخلیه لازم است؛ این کار ممکن است با سوزن یا برش کوچک انجام شود و همیشه به جراحی بزرگ نیاز ندارد. در بیشتر موارد می‌توان شیردهی را مطابق نیاز معمول نوزاد ادامه داد؛ برای «خالی‌کردن کامل» پستان، شیردهی یا دوشیدن اضافه نکنید. اگر درد مانع شیردهی است، برای دوشیدن متناسب و اصلاح گرفتن پستان کمک بگیرید.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: اگر تا ۴۸ ساعت پس از شروع آنتی‌بیوتیک بهتر نشدید، دوباره معاینه شوید.
- دوره بهبودی: به علت و وجود آبسه بستگی دارد؛ مدت دارو را تیم درمان تعیین میکند.
- بستری: معمولاً نیاز نیست
- سطح هزینه: اقتصادی
- میزان درد: متوسط
هشدارهای مهم
- اگر علائم طی ۱۲ تا ۲۴ ساعت مراقبت حمایتی بهتر نشد یا پس از ۴۸ ساعت آنتی‌بیوتیک رو به بهبود نرفت، معاینه لازم است. در بدحالی شدید، گیجی یا تنگی نفس فوراً از اورژانس کمک بگیرید؛ برای بالا رفتن بیشتر تب منتظر نمانید.
- در صورت مشاهده ترشحات چرکی یا خونین از نوک پستان، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- با بدترشدن علائم یا ایجاد نشانهٔ تازه، سریع با تیم درمان تماس بگیرید و منتظر پایان دورهٔ دارو نمانید.
نکات مهم برای بیمار
- دست‌ها را بشویید و قطعات قابل‌شست‌وشوی شیردوش را پس از هر بار استفاده تمیز کنید. برای شیرخوار زیر دو ماه، نارس یا دارای ضعف ایمنی، ضدعفونی روزانهٔ قطعات طبق دستور سازنده نیز توصیه می‌شود؛ از شست‌وشوی خشن نوک پستان، فشار دادن و ماساژ عمیق پستان پرهیز کنید.
- برای کاهش درد و ورم می‌توانید از کمپرس سردِ پیچیده در پارچه استفاده کنید؛ گرمای زیاد یا طولانی و ماساژ محکم ممکن است التهاب را بیشتر کنند.
- مصرف مایعات کافی را فراموش نکنید تا بدن شما بهتر با عفونت مقابله کند.
- در صورت تجویز آنتی‌بیوتیک، دوره درمان را کامل کنید تا از عود عفونت جلوگیری شود.
- استراحت کافی داشته باشید و از فعالیت‌های سنگین خودداری کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
تودهٔ دردناک یا تورم رو به افزایش، تب یا ترشح چرکی نیاز به بررسی سریع دارد. عفونت خارج از دوران شیردهی، توده یا قرمزیِ ماندگار و عود در یک محل باید دوباره بررسی شوند تا علت دیگری نادیده نماند.
باورهای غلط رایج
❌ عفونت پستان فقط در دوران شیردهی رخ می‌دهد
✅ عفونت پستان می‌تواند در هر زمان رخ دهد، اما در دوران شیردهی شایع‌تر است.
❌ شیردهی باعث بدتر شدن عفونت می‌شود
✅ در بیشتر موارد ادامهٔ شیردهی طبق نیاز معمول نوزاد مناسب است؛ دوشیدن بیش از نیاز برای خالی‌کردن پستان توصیه نمی‌شود.
❌ عفونت پستان همیشه به جراحی نیاز دارد
✅ بیشتر عفونت‌های پستان با آنتی‌بیوتیک درمان می‌شوند و نیاز به جراحی ندارند.