بایوپسی پروستات و کلیه، روشی تشخیصی است که طی آن نمونه‌های کوچکی از بافت این اندام‌ها برداشته می‌شود تا در آزمایشگاه بررسی شوند. این روش در موارد منتخب برای بررسی احتمال سرطان یا علت بیماری‌های دیگر درخواست می‌شود؛ هر یافته غیرطبیعی به نمونه‌برداری نیاز ندارد. نتایج بایوپسی به پزشک در تعیین بهترین رویکرد درمانی کمک میکند.
چرا بایوپسی پروستات و کلیه انجام می‌شود؟
بایوپسی پروستات و کلیه معمولاً زمانی تجویز می‌شود که نتایج آزمایش‌های دیگر مانند آزمایش خون PSA (برای پروستات) یا یافته‌های تصویربرداری (مانند سونوگرافی، سی‌تی‌اسکن یا ام‌آر‌آی برای کلیه) مشکوک به وجود بدخیمی باشند. بررسی نمونه به تشخیص نوع بیماری کمک میکند، اما نتیجه منفی همیشه سرطان را رد نمیکند. نمونه‌برداری کلیه برای بررسی بیماری‌های غیرسرطانی، از جمله علت دفع پروتئین یا اختلال عملکرد کلیه، نیز کاربرد دارد.
آمادگی‌های لازم قبل از بایوپسی
قبل از انجام بایوپسی پروستات و کلیه، پزشک دستورالعمل‌های خاصی را ارائه می‌دهد. این دستورالعمل‌ها ممکن است شامل قطع مصرف برخی داروها (مانند رقیق‌کننده‌های خون) چند روز قبل از عمل، ناشتا بودن برای چند ساعت، و در برخی موارد مصرف آنتی‌بیوتیک برای پیشگیری از عفونت باشد. مهم است که سابقه پزشکی خود، از جمله آلرژی‌ها و داروهای مصرفی، را به طور کامل با پزشک در میان بگذارید.
روند انجام بایوپسی پروستات و کلیه
بایوپسی پروستات معمولاً به صورت ترانس‌رکتال (از طریق مقعد) یا ترانس‌پری‌نئال (از طریق ناحیه بین کیسه بیضه و مقعد) با هدایت سونوگرافی انجام می‌شود. برای بایوپسی کلیه، نمونه‌برداری اغلب با هدایت سی‌تی‌اسکن یا سونوگرافی و از طریق پوست (ترانس‌کوتانئوس) صورت می‌گیرد. در هر دو حالت، از سوزن‌های مخصوص برای برداشتن نمونه‌های کوچک بافتی استفاده می‌شود. روش بیحسی یا آرام‌بخشی و نیاز به بستری متناسب با شرایط تعیین می‌شود. پس از نمونه‌برداری کلیه، چند ساعت پایش فشار خون، ادرار و احتمال خونریزی لازم است و گاهی بیمار شب در بیمارستان می‌ماند.
مراقبت‌های بعد از بایوپسی
پس از نمونه‌برداری هر دو عضو، خون خفیف در ادرار ممکن است دیده شود. خون در منی مربوط به نمونه‌برداری پروستات است و ممکن است چند هفته بماند؛ خونریزی مقعدی نیز به مسیر نمونه‌برداری پروستات بستگی دارد و پیامد معمول نمونه‌برداری کلیه نیست. آنتی‌بیوتیک را فقط طبق دستور مصرف کنید و مقدار مایعات را با محدودیت احتمالی کلیوی یا قلبی هماهنگ کنید. تب یا لرز، خونریزی زیاد یا لخته، ناتوانی در ادرار کردن، درد رو به افزایش یا احساس غش نیاز به ارزیابی فوری دارد.
تفسیر نتایج بایوپسی
نتایج پاتولوژی نمونه‌های برداشته شده، اطلاعات دقیقی درباره وجود یا عدم وجود سلول‌های غیرطبیعی، نوع آن‌ها، درجه بدخیمی و سایر ویژگی‌های بافتی ارائه می‌دهد. پزشک با در نظر گرفتن این نتایج، همراه با یافته‌های بالینی و تصویربرداری، برنامه درمانی مناسب را برای بیمار تعیین خواهد کرد. اگر نمونه کافی نباشد یا نتیجه با یافته‌های دیگر همخوانی نداشته باشد، پزشک ممکن است بررسی بیشتر یا نمونه‌برداری مجدد پیشنهاد کند.