جراحی ضایعات دهانی یک روش درمانی و تشخیصی برای برداشتن توده‌ها، لکه‌ها یا زخم‌های غیرعادی داخل حفرهٔ دهان (مانند زبان، لثه، لب و گونه) است. این جراحی با هدف بررسی ماهیت ضایعه (خوش‌خیم یا بدخیم) از طریق نمونه‌برداری (بیوپسی) و همچنین درمان کامل آن انجام میشود تا به حفظ سلامت دهان و دندان کمک کند.
چه زمانی به جراحی ضایعات دهانی نیاز است؟
هرگاه دندانپزشک یا پزشک، متوجه وجود ضایعه‌ای مشکوک (مانند لکه‌های سفید یا قرمز که پاک نمی‌شوند، زخم‌های مزمن، یا توده‌های برجسته) در دهان شما شود، ممکن است جراحی را توصیه کند. اهداف اصلی این جراحی دو مورد است: تشخیصی، یعنی برداشتن نمونه‌ای از ضایعه (بیوپسی یا Excisional Biopsy) برای ارسال به آزمایشگاه پاتولوژی و تعیین ماهیت آن؛ و درمانی، یعنی برداشتن کامل ضایعه برای جلوگیری از رشد بیشتر یا رفع مشکلات ناشی از آن.
آمادگی برای جراحی: از مشاوره تا روز عمل
در جلسهٔ مشاوره، جراح دهان، فک و صورت روند کار را توضیح می‌دهد. این بهترین فرصت است تا سؤالات خود را دربارهٔ نوع بیحسی (معمولاً بیحسی موضعی)، مدت زمان بهبودی و مراقبت‌های لازم بپرسید. ممکن است بسته به شرایط شما و سوابق پزشکی‌تان، آزمایش‌های پیش از عمل درخواست شود. معمولاً توصیه میشود از چند ساعت قبل از جراحی از خوردن و آشامیدن پرهیز کنید، به‌ویژه اگر قرار است از آرام‌بخش استفاده شود.
روند جراحی ضایعات دهانی در مطب یا کلینیک
این جراحی اغلب یک عمل سرپایی است. ابتدا ناحیهٔ مورد نظر با تزریق داروی بیحسی، کاملاً بی‌حس میشود. سپس جراح با استفاده از تیغ جراحی (اسکالپل)، لیزر یا روش‌های دیگر، ضایعه را به همراه حاشیهٔ کوچکی از بافت سالم اطراف آن برمی‌دارد. در نهایت، محل جراحی ممکن است بخیه زده شود یا به حال خود رها شود تا ترمیم گردد. بافت برداشته‌شده برای تحلیل دقیق به آزمایشگاه پاتولوژی فرستاده میشود.
مراقبت‌های پس از جراحی و دوره بهبودی
پس از جراحی، داشتن مقداری درد، تورم یا خونریزی جزئی طبیعی است که با مسکن‌های تجویزشده و قرار دادن کمپرس سرد کنترل میشود. در روزهای اول از غذاهای نرم و خنک استفاده کنید و از خوردن غذاهای سفت، داغ و پرادویه بپرهیزید. بهداشت دهان را با ملایمت و طبق دستور پزشک رعایت کنید. در صورت مشاهدهٔ خونریزی شدید، درد غیرقابل‌کنترل یا علائم عفونت، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید.