این صفحه سرطانهای کلیه، مثانه، پروستات و بیضه را معرفی میکند؛ سرطان کلیه و مثانه محدود به مردان نیستند. این سرطانها میتوانند به دلایل مختلفی از جمله ژنتیک، عادات زندگی و عوامل محیطی بروز کنند. تشخیص زودهنگام این نوع سرطانها میتواند به درمان موفقیتآمیز و بهبود کیفیت زندگی کمک کند. اگر احساس ناراحتی یا تغییرات غیرعادی در ادرار یا عملکرد جنسی خود دارید، بهتر است به پزشک مراجعه کنید. با درمان مناسب، بسیاری از بیماران میتوانند به زندگی عادی خود بازگردند.
علائم و نشانهها
سرطان کلیه، پروستات، مثانه و بیضه هر کدام علائم خاص خود را دارند. برای مثال، سرطان کلیه ممکن است با درد در ناحیه پهلو، وجود خون در ادرار و کاهش وزن ناگهانی همراه باشد. سرطان پروستات ممکن است باعث مشکلات ادراری، درد در ناحیه لگن و حتی درد در هنگام انزال شود. سرطان مثانه معمولاً با خون در ادرار و درد یا سوزش هنگام ادرار همراه است. در مورد سرطان بیضه، تورم یا توده در بیضهها و درد در ناحیه شکم یا کشاله ران میتواند از علائم باشد. اگر هر یک از این علائم را تجربه کردید، بهتر است به پزشک مراجعه کنید.
علل و عوامل خطر
عوامل مختلفی میتوانند خطر ابتلا به سرطان کلیه، پروستات، مثانه و بیضه را افزایش دهند. سن و جنسیت از جمله عوامل مهم هستند؛ بهخصوص سرطان پروستات که بیشتر در مردان بالای ۵۰ سال رخ میدهد. سابقه خانوادگی نیز میتواند نقش مهمی ایفا کند. برخی عوامل محیطی مانند تماس با مواد شیمیایی خاص و سیگار کشیدن نیز میتوانند خطر ابتلا به سرطان مثانه را افزایش دهند. عوامل خطر برای این چهار سرطان یکسان نیستند؛ برای نمونه، سابقهٔ بیضهٔ نزولنکرده از عوامل خطر سرطان بیضه است. داشتن عامل خطر به معنی ابتلای حتمی نیست و نبود آن نیز سرطان را رد نمیکند.
روشهای تشخیص
تشخیص سرطانهای کلیه، پروستات، مثانه و بیضه معمولاً با استفاده از ترکیبی از آزمایشهای خون، تصویربرداری و بیوپسی انجام میشود. برای مثال، PSA در بررسی پروستات کاربرد دارد، اما بالا بودن آن بهتنهایی سرطان را ثابت نمیکند؛ بزرگی خوشخیم یا التهاب پروستات نیز میتواند آن را بالا ببرد. سونوگرافی و سیتیاسکن نیز برای مشاهده تومورها و بررسی وضعیت کلیهها و مثانه استفاده میشود. نیاز و روش نمونهبرداری برای هر عضو متفاوت است. تودهٔ مشکوک بیضه با سونوگرافی و آزمایش نشانگرهای خونی بررسی میشود؛ نمونهبرداری از راه پوست کیسهٔ بیضه روش معمول تشخیص آن نیست. تشخیص زودهنگام میتواند به بهبود نتایج درمان کمک کند.
روشهای درمان
درمان سرطانهای کلیه، پروستات، مثانه و بیضه بسته به مرحله و نوع سرطان متفاوت است. در بعضی سرطانهای کمخطر پروستات، پایش فعال با آزمایش و پیگیری منظم انتخاب مناسبی است؛ جراحی، پرتودرمانی یا درمان هورمونی برای همه لازم نیست. در سرطان مثانه، برداشتن تومور از راه مجرا و گاهی درمان داخل مثانه ممکن است کافی باشد؛ برداشتن کامل مثانه فقط در موارد مشخص مطرح میشود. سرطان کلیه ممکن است به جراحی و، در مراحل پیشرفته، درمان هدفمند یا ایمنیدرمانی نیاز داشته باشد. در سرطان بیضه، جراحی و سپس پایش یا درمان تکمیلی بر اساس نوع و مرحلهٔ تومور انتخاب میشود. اورولوژیست و تیم سرطان برنامهٔ مناسب هر بیمار را تعیین میکنند.
اطلاعات سریع
- هزینه: وابسته به نوع سرطان، برنامهٔ درمان و بیمه
- میزان درد: متغیر؛ بعضی از این سرطانها در آغاز بدون درد هستند
هشدارهای مهم
- اگر خون در ادرار مشاهده کردید، سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
- در صورت تجربه درد شدید در ناحیه شکم یا پهلو، به اورژانس مراجعه کنید.
- اگر تغییرات غیرعادی در بیضهها مشاهده کردید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
نکات مهم برای بیمار
- سیگار کشیدن را ترک کنید تا خطر ابتلا به سرطان مثانه کاهش یابد.
- مصرف میوه و سبزیجات را افزایش دهید تا به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک کنید.
- ورزش منظم میتواند به کاهش خطر ابتلا به سرطانهای مختلف کمک کند.
- مصرف الکل را محدود کنید تا خطر ابتلا به سرطان کاهش یابد.
- معاینات دورهای با پزشک را فراموش نکنید تا در صورت بروز علائم، سریعاً تشخیص داده شود.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
اگر خون در ادرار، درد در ناحیه پهلو یا تغییرات غیرعادی در بیضهها مشاهده کردید، سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
باورهای غلط رایج
❌ سرطان پروستات فقط در سنین بالا رخ میدهد.
✅ اگرچه بیشتر در مردان بالای ۵۰ سال رخ میدهد، اما در سنین پایینتر نیز ممکن است دیده شود.
❌ سرطان مثانه فقط در افراد سیگاری دیده میشود.
✅ اگرچه سیگار کشیدن خطر را افزایش میدهد، اما افراد غیرسیگاری نیز ممکن است به این سرطان مبتلا شوند.
❌ سرطان بیضه همیشه باعث ناباروری میشود.
✅ برداشتن یک بیضه معمولاً باروری را از بین نمیبرد، اما بعضی درمانها بر آن اثر دارند؛ پیش از شروع درمان دربارهٔ ذخیرهٔ اسپرم با تیم درمان صحبت کنید.