خراش یا آسیب سطح چشم (Corneal Abrasion) یکی از شایعترین آسیبهای چشمی است که در آن لایهٔ شفاف و محافظ جلوی چشم، یعنی قرنیه، دچار خراشیدگی میشود. این وضعیت معمولاً دردناک است اما در بیشتر موارد با تشخیص و درمان بهموقع، بدون ایجاد عارضهٔ دائمی بهبود مییابد. این آسیب میتواند برای هر کسی اتفاق بیفتد.
علائم شایع خراشیدگی قرنیه: از کجا بفهمیم چشممان خراش برداشته؟
مهمترین علامت، احساس وجود جسم خارجی در چشم است؛ انگار که شن یا مژه داخل چشم رفته باشد. درد، قرمزی، اشکریزش شدید، تاری دید موقت و حساسیت زیاد به نور (فتوفوبیا) از دیگر نشانههای رایج هستند. ممکن است فرد نتواند چشم آسیبدیده را بهراحتی باز نگه دارد. این علائم معمولاً بلافاصله پس از آسیب شروع میشوند و شدت آنها به عمق و وسعت خراش بستگی دارد. در صورت مشاهدهٔ این موارد، مراجعه به چشمپزشک ضروری است.
علل ایجاد خراش در سطح چشم: از ناخن نوزاد تا لنز تماسی
خراش یا آسیب سطح چشم میتواند به دلایل مختلفی رخ دهد. تماس ناگهانی ناخن (بهویژه در بازی با کودکان)، شاخهٔ درخت، لبهٔ کاغذ یا ابزار آرایشی با چشم از علل شایع هستند. ورود اجسام خارجی مانند گرد و غبار، شن، برادههای چوب یا فلز و سپس مالیدن چشم، میتواند باعث خراشیدگی قرنیه شود. استفادهٔ نادرست، طولانیمدت یا آلوده از لنزهای تماسی نیز یکی از ریسکفاکتورهای مهم برای ایجاد این آسیب به شمار میرود.
روند تشخیص در مطب: چشمپزشک چگونه خراش را میبیند؟
برای تشخیص دقیق، چشمپزشک ابتدا شرح حال کاملی از نحوهٔ وقوع آسیب از شما میگیرد. سپس با استفاده از دستگاهی به نام «اسلیت لمپ» (Slit Lamp)، ساختارهای چشم را با بزرگنمایی بررسی میکند. برای مشاهدهٔ بهتر خراش، پزشک معمولاً یک قطرهٔ رنگی به نام «فلورسئین» (Fluorescein) در چشم میریزد. این رنگ به قسمتهای آسیبدیدهٔ قرنیه میچسبد و زیر نور آبی مخصوص دستگاه، به رنگ سبز درخشان دیده میشود و محل و اندازهٔ دقیق خراش را مشخص میکند.
درمان و مراقبتهای لازم برای بهبودی سریعتر
درمان اصلی شامل پیشگیری از عفونت و تسکین درد است. پزشک معمولاً قطره یا پماد آنتیبیوتیک برای جلوگیری از عفونت باکتریایی و قطرههای اشک مصنوعی برای روانسازی سطح چشم تجویز میکند. در موارد شدیدتر، ممکن است از پانسمان چشمی یا یک لنز تماسی مخصوص (لنز بانداژ) برای محافظت از قرنیه و کاهش درد استفاده شود. مهمترین نکته در دورهٔ درمان، خودداری از مالیدن چشم و پیروی دقیق از دستورات پزشک است تا به روند بهبودی طبیعی کمک شود.
