عفونت فوقکلیه، درگیری عفونی غدد هورمونساز بالای کلیههاست و با عفونت کلیه یا مجاری ادراری تفاوت دارد. بعضی عفونتها مانند سل میتوانند به این غدد آسیب بزنند و گاهی تولید هورمون را کاهش دهند. تشخیص علت و بررسی عملکرد غده به ارزیابی تخصصی نیاز دارد.
علائم عفونت فوقکلیه چیست؟
نشانهها به عامل عفونت و میزان درگیری غده بستگی دارند و از روی علائم بهتنهایی نمیتوان تشخیص داد. تب یا بدحالی ممکن است وجود داشته باشد. اگر تولید هورمون کم شود، خستگی و ضعف، کاهش اشتها و وزن، تهوع یا سرگیجه هنگام برخاستن ممکن است دیده شود. سوزش ادرار بهتنهایی نشانه عفونت فوقکلیه نیست.
علت و تفاوت با عفونت کلیه
فوقکلیه بخشی از دستگاه هورمونی است، نه مسیر عبور ادرار. عفونتهایی مانند سل و برخی عفونتهای فرصتطلب میتوانند آن را درگیر کنند؛ نوع عامل و وضعیت ایمنی در بررسی علت اهمیت دارد. هر عفونت ادراری به معنی درگیری فوقکلیه نیست و هر نارسایی فوقکلیه نیز علت عفونی ندارد.
تشخیص چگونه انجام میشود؟
پزشک سابقه بیماریها، داروها و نشانههای عفونت یا کمبود هورمون را بررسی میکند. بسته به یافتهها، آزمایش کورتیزول و آزمایشهای تکمیلی هورمونی، بررسی املاح خون، تصویربرداری و آزمایش اختصاصی عامل عفونی مطرح میشوند. تصویربرداری غیرطبیعی بهتنهایی نوع عفونت را قطعی نمیکند؛ بررسی تکمیلی برای هر بیمار جداگانه انتخاب میشود.
درمان و پیگیری
درمان به عامل عفونت وابسته است؛ برای مثال درمان سل با درمان عفونتهای دیگر یکسان نیست و آنتیبیوتیک معمول عفونت ادراری جای آن را نمیگیرد. اگر نارسایی هورمونی ایجاد شده باشد، ممکن است علاوه بر درمان عفونت، جایگزینی هورمون لازم شود. بهترشدن عفونت لزوماً به معنی برگشت کامل عملکرد غده نیست؛ مدت درمان و پیگیری را متخصص تعیین میکند.
چه زمانی مراجعه فوری لازم است؟
ضعف شدید همراه غش یا افت فشار، گیجی، استفراغ مکرر یا بدحالشدن سریع نیاز به اورژانس دارد؛ منتظر نوبت اینترنتی یا بالا رفتن تب تا عدد خاص نمانید. در فرد مبتلا به نارسایی فوقکلیه، این وضعیت میتواند بحران آدرنال باشد. اگر برنامه اضطراری از پزشک دارید، طبق آن عمل کنید و کمک فوری بگیرید.
برای ویزیت چه چیزهایی همراه ببریم؟
نتایج تصویربرداری و آزمایش، سابقه عفونت و فهرست کامل داروها را همراه داشته باشید. متخصص غدد و متخصص عفونی ممکن است با همکاری هم درمان را پیگیری کنند. داروی هورمونی تجویزشده را خودسرانه قطع نکنید و درباره برنامه روزهای بیماری و استفراغ از تیم درمان بپرسید.