انسداد ادراری یعنی بسته‌شدن کامل یا نسبی مسیر عبور ادرار؛ محل آن می‌تواند از کلیه و حالب تا خروجی مثانه یا مجرای ادرار باشد. بررسی علت و شدت انسداد برای انتخاب درمان و محافظت از کلیه‌ها مهم است. ناتوانی ناگهانی در دفع ادرار نیاز به مراجعه فوری دارد.
علائم انسداد ادراری چیست؟
علائم به محل و سرعت ایجاد انسداد بستگی دارد. درد پهلو یا زیر شکم، جریان ضعیف ادرار، دشواری شروع ادرار یا احساس تخلیه‌نشدن مثانه ممکن است دیده شود. بعضی انسدادهای تدریجی علائم کمی دارند؛ ادرارکردن یا نداشتن درد، انسداد بخشی از مسیر را رد نمی‌کند.
چه علت‌هایی بررسی می‌شوند؟
سنگ، بزرگی پروستات، تنگی یا بافت جوشگاهی مجرا و فشار توده‌های اطراف از علت‌های احتمالی‌اند. هر مشکل تخلیه مثانه انسداد نیست؛ ضعف انقباض مثانه هم می‌تواند باعث باقی‌ماندن ادرار شود.
برای تشخیص به چه دکتری مراجعه کنیم؟
متخصص اورولوژی علت و محل مشکل را بررسی می‌کند. معاینه، آزمایش ادرار و عملکرد کلیه، سونوگرافی و سنجش ادرار باقی‌مانده در مثانه ممکن است لازم باشد؛ سی‌تی‌اسکن یا بررسی داخل مجرا برای همه ضروری نیست و بر اساس یافته‌ها انتخاب می‌شود.
درمان انسداد ادراری چگونه است؟
اولویت در موارد فوری، تخلیه ایمن ادرار و درمان عفونت احتمالی است. بسته به محل انسداد، پزشک ممکن است از سوند مثانه، استنت حالب یا لوله تخلیه از کلیه استفاده کند. سپس علت اصلی، مثلاً سنگ یا تنگی مجرا، درمان می‌شود؛ همه موارد نیاز به جراحی ندارند. در انسداد همراه عفونت، درمان نهایی سنگ ممکن است پس از کنترل عفونت انجام شود.
چه زمانی منتظر نوبت مطب نمانیم؟
- اگر ناگهان نمی‌توانید ادرار کنید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد پهلو همراه تب یا لرز، قطع یا کاهش شدید ادرار، یا درد شدید کنترل‌نشده به رسیدگی فوری نیاز دارد.
برای مراجعه چه همراه داشته باشیم؟
نتایج تصویربرداری و آزمایش‌های قبلی، فهرست داروها و سابقه جراحی دستگاه ادراری را همراه ببرید. مقدار مایعات را طبق شرایط کلیه و قلب و توصیه پزشک تنظیم کنید؛ نوشیدن اجباری آب جای رفع انسداد را نمی‌گیرد. زمان استراحت و نیاز به بستری به روش درمان و وضعیت فرد بستگی دارد.