عفونت و التهاب لثه (پیوره) یک بیماری شایع است که با التهاب خفیف لثه (ژنژیویت) شروع شده و در صورت عدم درمان، به عفونت شدید و تخریب استخوان نگهدارنده دندان (پریودنتیت) منجر می‌شود. علائم اولیه آن خونریزی هنگام مسواک زدن است و میتواند تا لقی و از دست دادن دندان پیشرفت کند. تشخیص و درمان به‌موقع اهمیت زیادی دارد.
علائم هشداردهنده پیوره: از خونریزی ساده تا بوی بد دهان
نشانه‌های عفونت و التهاب لثه (پیوره) به‌تدریج ظاهر می‌شوند. اولین و شایع‌ترین علامت، خونریزی لثه‌ها هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن است. با پیشرفت بیماری، لثه‌ها قرمز، متورم و حساس می‌شوند. بوی بد دهان (هالیتوزیس) که از بین نمی‌رود، تحلیل رفتن لثه و بلندتر به نظر رسیدن دندان‌ها، و احساس طعم ناخوشایند در دهان از دیگر علائم هستند. در مراحل پیشرفته، ممکن است بین دندان و لثه فاصله یا «پاکت» ایجاد شود و حتی دندان‌ها لق شوند.
چرا لثه‌ها عفونت می‌کنند؟ پلاک میکروبی، مقصر اصلی
علت اصلی پیوره، تجمع لایه‌ای چسبنده و بیرنگ از باکتری‌ها به نام «پلاک میکروبی» روی دندان‌هاست. اگر پلاک با مسواک زدن و نخ دندان روزانه پاک نشود، سخت شده و به «جرم» (تارتار) تبدیل می‌شود. جرم را نمی‌توان با مسواک پاک کرد و حضور آن باعث تحریک و التهاب مداوم لثه می‌شود. عواملی مانند سیگار کشیدن، دیابت، تغییرات هورمونی (مانند بارداری)، بهداشت ضعیف دهان و دندان و برخی داروها، ریسک ابتلا به این بیماری را افزایش می‌دهند.
روند تشخیص در مطب: معاینه لثه و بررسی‌های تکمیلی
تشخیص عفونت و التهاب لثه (پیوره) توسط دندانپزشک انجام می‌شود. در جلسه معاینه، پزشک رنگ، شکل و قوام لثه‌ها را بررسی کرده و به دنبال علائم خونریزی می‌گردد. یکی از مهم‌ترین مراحل، اندازه‌گیری عمق شیار بین لثه و دندان با وسیله‌ای به نام «پروب پریودنتال» است. عمق طبیعی این شیار ۱ تا ۳ میلی‌متر است و مقادیر بیشتر میتواند نشانه بیماری باشد. در موارد پیشرفته، ممکن است برای ارزیابی میزان تحلیل استخوان، عکس رادیوگرافی (X-ray) نیز تجویز شود.
روش‌های درمان: از جرم‌گیری عمیق تا جراحی لثه
درمان پیوره به شدت بیماری بستگی دارد. در مراحل اولیه (ژنژیویت)، یک جلسه جرم‌گیری و بروساژ حرفه‌ای و رعایت دقیق بهداشت دهان معمولاً کافی است. برای موارد پیشرفته‌تر (پریودنتیت)، درمان «جرم‌گیری عمیق و تسطیح ریشه» (Scaling and Root Planing) انجام می‌شود تا جرم و پلاک از زیر خط لثه پاک شود. در صورتی که تحلیل استخوان و عمق پاکت‌ها زیاد باشد، ممکن است به روش‌های جراحی مانند جراحی فلپ لثه برای تمیز کردن عمیق ریشه‌ها نیاز باشد. انتخاب روش درمانی بر عهده دندانپزشک است.