جراحی چشم یک عمل واحد نیست؛ عنوانی کلی برای گروهی از اعمال جراحی است که هر کدام بخش متفاوتی از چشم را هدف می‌گیرند: از عدسی و قرنیه گرفته تا شبکیه و عضلات حرکتی چشم. به همین دلیل، پیش از هر تصمیمی باید مشخص شود مشکل بینایی دقیقاً از کجا سرچشمه میگیرد؛ چیزی که فقط با معاینهٔ کامل چشمپزشکی قابل تشخیص است.
خانواده‌های اصلی جراحی چشم عبارت‌اند از:
- جراحی آب مروارید (کاتاراکت): برای کدر شدن عدسی چشم که معمولاً با تاری تدریجی دید همراه است؛ در این جراحی بهطور معمول عدسی کدر خارج و لنز داخلچشمی جایگزین آن میشود.
- لیزیک و جراحی عیوب انکساری: برای اصلاح نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم با روش‌های لیزری یا کاشت لنز؛ مناسب بودن هر فرد به وضعیت قرنیه و شمارهٔ چشم او بستگی دارد.
- جراحی گلوکوم (آب سیاه): برای کنترل فشار داخل چشم در مواردی که دارو یا لیزر کافی نباشد؛ هدف آن حفظ عصب بینایی است.
- جراحی شبکیه: برای مشکلاتی مانند پارگی یا جداشدگی شبکیه و برخی عوارض چشمی بیماری‌های زمینه‌ای؛ این گروه معمولاً به بررسی و اقدام به‌موقع نیاز دارد.
- جراحی انحراف چشم (استرابیسم): برای اصلاح ناهماهنگی عضلات چشم در کودکان و بزرگسالان که می‌تواند بر دید و ظاهر چشم اثر بگذارد.
برخی علائم چشمی نیاز به بررسی سریع‌تر دارند؛ از جمله کاهش ناگهانی دید، دیدن جرقه‌های نوری یا مگس‌پران‌های ناگهانی و زیاد، احساس پرده یا سایه در میدان دید، درد شدید چشم همراه با قرمزی و تاری، و دوبینی جدید. در صورت تجربهٔ چنین علائمی، مراجعه به چشمپزشک را به تأخیر نیندازید تا علت آن با معاینه مشخص شود.
تشخیص در چشمپزشکی با معاینهٔ کامل انجام میشود: سنجش دید و تعیین شمارهٔ چشم، اندازه‌گیری فشار چشم، بررسی عدسی و شبکیه با دستگاه‌های تخصصی و در صورت نیاز تصویربرداری‌هایی مانند توپوگرافی قرنیه یا عکس‌برداری از شبکیه. نتیجهٔ این بررسی‌هاست که نشان میدهد مشکل به کدام خانواده تعلق دارد و آیا اصلاً جراحی لازم است یا خیر.
گزینه‌های درمانی همیشه از جراحی شروع نمی‌شوند؛ بسیاری از مشکلات بینایی با عینک، لنز تماسی یا داروهای تجویزی چشمپزشک قابل مدیریت‌اند و جراحی معمولاً زمانی مطرح میشود که روش‌های دیگر پاسخگو نباشند یا ماهیت بیماری به اقدام جراحی نیاز داشته باشد. حتی در صورت نیاز به جراحی، روش دقیق (لیزر، تعویض عدسی، جراحی عضلات چشم و غیره) برای هر بیمار متفاوت است و پزشک بر اساس معاینه و شرایط فردی دربارهٔ آن تصمیم میگیرد.
برای بررسی و انجام انواع جراحی چشم باید به متخصص چشمپزشکی مراجعه کنید. برخی چشم‌پزشکان در زمینه‌های خاصی مانند قرنیه، شبکیه یا گلوکوم تجربهٔ بیشتری دارند و در صورت لزوم، چشمپزشک معالج شما را به همکار مرتبط ارجاع میدهد.
در این صفحه می‌توانید پزشکان چشمپزشکی فعال در زمینهٔ جراحی چشم در شهر خود را ببینید و نوبت اینترنتی رزرو کنید.