سندرم تونل کوبیتال (Cubital Tunnel Syndrome) دومین سندرم شایع فشار روی عصب در اندام فوقانی است. این عارضه در اثر تحت فشار قرار گرفتن یا کشیدگی عصب اولنار (Ulnar Nerve) در ناحیهٔ آرنج ایجاد می‌شود و علائم آن معمولاً به‌صورت بی‌حسی و گزگز در انگشت کوچک و حلقه بروز می‌کند. تشخیص و درمان به‌موقع میتواند از آسیب دائمی به عصب جلوگیری کند.
علائم سندرم تونل کوبیتال: از خواب‌رفتگی انگشتان تا ضعف دست
شایع‌ترین علامت اولیه، احساس بی‌حسی و گزگز (پارستزی) در انگشت کوچک و نیمی از انگشت حلقه است که اغلب شب‌ها یا هنگام خم نگه‌داشتن طولانی‌مدت آرنج (مانند صحبت با تلفن) بدتر می‌شود. با پیشرفت بیماری، ممکن است درد در قسمت داخلی آرنج، ضعف در گرفتن اشیاء، کاهش مهارت‌های حرکتی ظریف انگشتان و در موارد شدید، تحلیل رفتن عضلات کوچک دست (آتروفی) مشاهده شود. این علائم به دلیل درگیری عصب اولنار، که مسئول حس این انگشتان و عملکرد برخی عضلات دست است، رخ می‌دهد.
چرا عصب در آرنج گیر می‌افتد؟ دلایل و عوامل خطر
تونل کوبیتال یک گذرگاه باریک در قسمت داخلی آرنج است که عصب اولنار از آن عبور می‌کند. هر عاملی که این فضا را تنگ‌تر کند یا به عصب فشار آورد، میتواند باعث این سندرم شود. دلایل شایع عبارتند از: خم نگه‌داشتن طولانی‌مدت آرنج، تکیه دادن مکرر آرنج روی سطوح سخت، ضربه مستقیم به آرنج، وجود استخوان اضافه (استئوفیت)، آرتروز آرنج یا آناتومی خاص مفصل در برخی افراد. مشاغلی که نیاز به خم کردن مکرر آرنج دارند، ریسک ابتلا را افزایش می‌دهند.
روند تشخیص: از معاینه در مطب تا نوار عصب و عضله
تشخیص با شرح حال دقیق و معاینه بالینی توسط پزشک آغاز می‌شود. پزشک ممکن است با ضربه زدن آرام روی مسیر عصب در آرنج (تست تینل) علائم شما را بررسی کند یا از شما بخواهد آرنج خود را برای مدتی خم نگه دارید. برای تأیید تشخیص، افتراق آن از سایر بیماری‌ها (مانند مشکلات گردن) و تعیین شدت آسیب عصبی، معمولاً آزمایش نوار عصب و عضله (EMG/NCS) درخواست می‌شود. در موارد خاص، ممکن است از تصویربرداری مانند سونوگرافی یا MRI برای بررسی ساختارهای اطراف عصب استفاده شود.
روشهای درمان: از اصلاح سبک زندگی تا جراحی
درمان به شدت علائم بستگی دارد. در موارد خفیف تا متوسط، روشهای غیرجراحی معمولاً اولین قدم هستند. این روش‌ها شامل پرهیز از فعالیت‌هایی است که به آرنج فشار می‌آورند، استفاده از آتل یا پد مخصوص آرنج (به‌ویژه شب‌ها برای صاف نگه‌داشتن دست) و تمرینات فیزیوتراپی برای لغزش عصب (Nerve Gliding). اگر درمانهای محافظه‌کارانه مؤثر نباشند یا ضعف و تحلیل عضلانی وجود داشته باشد، ممکن است جراحی برای برداشتن فشار از روی عصب (مانند آزادسازی عصب اولنار) توصیه شود. انتخاب روش درمانی بر عهده پزشک معالج است.