بیماریهای شریان کاروتید به تنگی یا انسداد شریانهای کاروتید گفته میشود که میتواند منجر به سکته مغزی شود. این بیماری بسیار مهم است زیرا شریانهای کاروتید خون را به مغز میرسانند و هر گونه اختلال در آنها میتواند عواقب جدی داشته باشد. اگر دچار علائمی مانند سرگیجه یا ضعف ناگهانی شدید، باید سریعاً به پزشک مراجعه کنید. با درمان مناسب، میتوان از بروز سکته مغزی جلوگیری کرد.
علائم و نشانهها
بیماریهای شریان کاروتید ممکن است در مراحل اولیه هیچ علامتی نداشته باشند و به همین دلیل به آنها 'قاتل خاموش' نیز میگویند. اما با پیشرفت بیماری، ممکن است علائمی مانند سرگیجه، ضعف ناگهانی در یک طرف بدن، مشکلات گفتاری یا دیداری و حتی از دست دادن هوشیاری به وجود آید. این علائم معمولاً به صورت ناگهانی بروز میکنند و ممکن است نشاندهنده یک حمله ایسکمیک گذرا یا سکته مغزی باشند.
علل و عوامل خطر
بیماریهای شریان کاروتید عمدتاً به دلیل تجمع چربی و کلسترول در دیوارههای شریانها رخ میدهند. عواملی مانند فشار خون بالا، دیابت، چاقی، مصرف دخانیات و سبک زندگی غیرفعال میتوانند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهند. همچنین، سن بالای ۵۰ سال و سابقه خانوادگی بیماریهای قلبی و عروقی نیز میتواند از عوامل خطر باشد.
روشهای تشخیص
برای تشخیص بیماریهای شریان کاروتید، پزشک ممکن است از آزمایشهایی مانند سونوگرافی داپلر، CT آنژیوگرافی یا MRI استفاده کند. این آزمایشها به پزشک کمک میکنند تا میزان تنگی یا انسداد شریانها را بررسی کند. در برخی موارد، پزشک ممکن است از آنژیوگرافی استفاده کند که یک روش تهاجمیتر است و به دقت بیشتری در تشخیص نیاز دارد.
روشهای درمان
درمان بیماریهای شریان کاروتید بسته به شدت تنگی و علائم بیمار متفاوت است. در مراحل اولیه، ممکن است تغییرات در سبک زندگی و داروهایی برای کنترل فشار خون و کلسترول تجویز شود. در موارد شدیدتر، جراحیهایی مانند کاروتید اندارترکتومی یا استنتگذاری ممکن است ضروری باشد. این روشها به باز کردن شریانها و بهبود جریان خون کمک میکنند.
اطلاعات سریع
- دوره بهبودی: چند روز تا یک هفته
- بستری: بستری کوتاهمدت
- سطح هزینه: متوسط
- میزان درد: کم
- میزان موفقیت: معمولاً بالا
هشدارهای مهم
- اگر بعد از جراحی دچار سرگیجه یا ضعف شدید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- در صورت بروز علائم سکته مغزی مانند مشکلات گفتاری یا دیداری، سریعاً به اورژانس مراجعه کنید.
- مصرف داروهای ضدانعقاد خون را بدون مشورت پزشک قطع نکنید.
نکات مهم برای بیمار
- مصرف دخانیات را ترک کنید تا خطر ابتلا به بیماریهای شریان کاروتید کاهش یابد.
- فشار خون و کلسترول خود را به طور منظم چک کنید و در صورت نیاز دارو مصرف کنید.
- از یک رژیم غذایی سالم و کمچرب پیروی کنید تا از تجمع چربی در شریانها جلوگیری شود.
- فعالیت بدنی منظم داشته باشید تا سلامت قلب و عروق خود را حفظ کنید.
- در صورت بروز هر گونه علائم مشکوک، سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
اگر دچار سرگیجه، ضعف ناگهانی یا مشکلات گفتاری شدید، فوراً به پزشک مراجعه کنید. این علائم ممکن است نشاندهنده یک حمله ایسکمیک گذرا یا سکته مغزی باشند.
باورهای غلط رایج
❌ بیماری شریان کاروتید فقط در افراد مسن رخ میدهد.
✅ هرچند سن یکی از عوامل خطر است، اما این بیماری میتواند در افراد جوانتر نیز رخ دهد.
❌ اگر علائمی ندارم، نیازی به درمان نیست.
✅ بیماری شریان کاروتید ممکن است بدون علائم باشد و درمان زودهنگام میتواند از عوارض جدی جلوگیری کند.
❌ جراحی شریان کاروتید خطرناک است و نباید انجام شود.
✅ جراحیهای شریان کاروتید معمولاً ایمن و موثر هستند و میتوانند از سکته مغزی جلوگیری کنند.
