زگیل یک نوع عارضه پوستی است که به‌دلیل عفونت ویروسی به وجود می‌آید. این عارضه معمولاً بی‌خطر است، اما می‌تواند باعث ناراحتی و خجالت بیمار شود. زگیلها ممکن است در هر نقطه‌ای از بدن ظاهر شوند و در صورت عدم درمان، ممکن است گسترش یابند. خبر خوب این است که روشهای درمانی مؤثری برای از بین بردن آن‌ها وجود دارد.
علائم و نشانه‌ها
زگیلها معمولاً به‌صورت برآمدگی‌های کوچک و سخت بر روی پوست ظاهر میشوند. این برآمدگی‌ها ممکن است به رنگ پوست، قهوه‌ای یا سیاه باشند و معمولاً سطحی ناهموار دارند. زگیلها معمولاً بدون درد هستند، اما در برخی موارد ممکن است خارش یا ناراحتی ایجاد کنند. در برخی از افراد، زگیلها ممکن است به‌صورت خوشه‌ای و در کنار هم ظاهر شوند. اگر زگیلها تغییر رنگ دهند، بزرگ‌تر شوند یا دچار خونریزی شوند، باید به پزشک مراجعه کنید.
علل و عوامل خطر
زگیلها به‌دلیل عفونت با ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) به وجود می‌آیند. زگیل‌های معمول پوست ممکن است با تماس پوستی یا وسایل و سطوح آلوده منتقل شوند. زگیل تناسلی بیشتر از تماس نزدیک پوستی در رابطه منتقل میشود؛ نباید راه انتقال آن را با زگیل دست و پا یکسان دانست. برخی از افراد به‌دلیل ضعف سیستم ایمنی خود، بیشتر در معرض ابتلا به زگیلها قرار دارند. همچنین، افرادی که به‌طور مکرر پوست خود را خراش می‌دهند یا دچار جراحت‌های پوستی میشوند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به زگیل هستند. به‌علاوه، زگیلها در افراد جوان و کودکان شایع‌ترند.
روشهای تشخیص
تشخیص زگیل معمولاً با معاینه بالینی پوست انجام میشود. پزشک با مشاهده زگیلها و بررسی علائم دیگر، می‌تواند تشخیص بدهد. در برخی موارد، اگر زگیلها مشکوک به سرطان باشند، پزشک ممکن است بیوپسی انجام دهد تا از عدم وجود سلول‌های سرطانی اطمینان حاصل کند. این روش شامل برداشت یک نمونه از بافت زگیل و بررسی آن زیر میکروسکوپ است.
روشهای درمان
روشهای درمان زگیلها شامل استفاده از داروهای موضعی، کرم‌ها و در برخی موارد، روشهای جراحی است. اسید سالیسیلیک برای بعضی زگیل‌های معمول دست و پا استفاده میشود؛ محلول زگیلِ معمول را روی صورت، ناحیهٔ تناسلی یا داخل دهان نزنید. ضایعهٔ این نواحی باید ابتدا معاینه شود و درمان مخصوص خود را دارد. در موارد شدیدتر، پزشک ممکن است از روش‌هایی مانند انجماد (کرایوتراپی)، لیزر یا جراحی برای حذف زگیل استفاده کند. درمان ممکن است چند هفته تا چند ماه و گاهی چند جلسه زمان ببرد. انتخاب روش به محل و نوع زگیل بستگی دارد؛ هیچ روشی برای همه بهترین نیست و عود ممکن است رخ دهد.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: به روش درمان و تعداد ضایعات بستگی دارد.
- دوره بهبودی: ترمیم پوست و برطرف‌شدن زگیل یکسان نیستند؛ درمان ممکن است هفته‌ها تا ماهها طول بکشد.
- بستری: خیر
- سطح هزینه: متوسط
- میزان درد: کم
هشدارهای مهم
- اگر زگیلها تغییر رنگ دادند یا بزرگ‌تر شدند، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- در صورت بروز درد شدید یا خونریزی از زگیلها، به پزشک مراجعه کنید.
- از خوددرمانی و استفاده از داروهای غیرمجاز خودداری کنید.
نکات مهم برای بیمار
- بهتر است زگیلها را دستکاری نکنید و از خراشیدن آن‌ها خودداری کنید تا از گسترش عفونت جلوگیری شود.
- از تماس با زگیل‌های دیگران خودداری کنید تا از انتقال ویروس جلوگیری کنید.
- مراقبت پوست و پانسمان را طبق روش درمان انجام دهید. عود همیشه از آلودگی تازه یا رعایت‌نکردن بهداشت نیست؛ به‌ویژه در زگیل تناسلی، برداشتن ضایعه به معنی حذف کامل HPV نیست.
- در صورت استفاده از داروهای موضعی، طبق دستور پزشک عمل کنید و به مدت کافی از آن‌ها استفاده کنید.
- بهتر است از پوشیدن کفش‌های تنگ و غیرقابل تنفس در ناحیه زگیل خودداری کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
ضایعهٔ ناشناخته، خونریزی‌دهنده، زخمی، در حال تغییر یا مقاوم به درمان را بررسی کنید. برای زگیل صورت، دهان یا ناحیهٔ تناسلی و در بارداری یا ضعف ایمنی، پیش از درمان با پزشک مشورت کنید؛ هر برجستگی تناسلی الزاماً زگیل نیست.
باورهای غلط رایج
❌ زگیلها فقط در بزرگسالان ایجاد میشود.
✅ زگیلها می‌توانند در هر سنی، از جمله کودکان، ایجاد شوند.
❌ زگیلها خطرناک هستند و ممکن است به سرطان تبدیل شوند.
✅ زگیلها معمولاً بی‌خطر هستند و به سرطان تبدیل نمی‌شوند، اما برخی از انواع HPV می‌توانند باعث سرطان شوند.
❌ زگیلها فقط از طریق تماس مستقیم منتقل میشوند.
✅ این مسیر برای بعضی زگیل‌های معمول پوست مطرح است؛ زگیل تناسلی عمدتاً با تماس نزدیک پوستی در رابطه منتقل میشود و توصیه‌های پیشگیری آن متفاوت است.