جراحی سپتوم و رفع انحراف بینی (سپتوپلاستی) یک عمل درمانی برای اصلاح تیغهٔ میانی بینی (سپتوم) است. این جراحی با هدف بهبود تنفس از راه بینی، کاهش خروپف و رفع مشکلات ناشی از انحراف تیغهٔ بینی انجام میشود و با جراحی زیبایی بینی (رینوپلاستی) تفاوت دارد.
جراحی سپتوم و رفع انحراف بینی (سپتوپلاستی) چیست و چرا انجام میشود؟
سپتوم، دیوارهٔ غضروفی-استخوانی است که دو حفرهٔ بینی را از هم جدا می‌کند. وقتی این تیغه کج باشد، به آن «انحراف سپتوم» می‌گویند. «جراحی سپتوم و رفع انحراف بینی» که در پزشکی به آن «سپتوپلاستی» (Septoplasty) گفته میشود، یک عمل جراحی عملکردی (و نه زیبایی) برای صاف کردن این تیغه است. هدف اصلی این جراحی، باز کردن راه هوایی بینی و بهبود تنفس است، نه تغییر شکل ظاهری بینی. این عمل می‌تواند به رفع گرفتگی مزمن بینی، کاهش عفونت‌های سینوسی و بهبود کیفیت خواب کمک کند.
چه کسانی کاندیدای مناسبی برای جراحی انحراف بینی هستند؟
تصمیم برای انجام این جراحی پس از معاینه توسط پزشک متخصص گوش، حلق و بینی گرفته میشود. شما ممکن است کاندیدای مناسبی باشید اگر علائم زیر را به دلیل انحراف سپتوم تجربه می‌کنید: مشکل تنفسی دائمی از یک یا هر دو سوراخ بینی، گرفتگی شدید بینی که به درمان دارویی پاسخ نمی‌دهد، خونریزی‌های مکرر از بینی، عفونت‌های سینوسی (سینوزیت) مکرر، و مشکلات خواب مانند خروپف شدید یا آپنه خواب (وقفهٔ تنفسی در خواب). صرفاً کج بودن تیغهٔ بینی بدون وجود این علائم، معمولاً نیازی به جراحی ندارد.
روند مراجعه، آمادگی و فرایند جراحی سپتوم
روند کار با مراجعه به متخصص گوش، حلق و بینی شروع میشود. پزشک با معاینهٔ داخل بینی (گاهی با آندوسکوپ) شدت انحراف را تشخیص می‌دهد. قبل از عمل، ممکن است لازم باشد مصرف برخی داروها مانند آسپرین و داروهای ضدالتهاب که خون را رقیق می‌کنند، متوقف کنید. جراحی معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام میشود. جراح از طریق برش‌هایی در داخل بینی (بدون برش خارجی)، پوست پوشانندهٔ سپتوم را بلند کرده و بخش‌های منحرف غضروف و استخوان را اصلاح، جابه‌جا یا خارج می‌کند. سپس پوست به جای خود بازگردانده میشود.
دوران نقاهت و مراقبت‌های بعد از جراحی انحراف بینی
پس از جراحی، ممکن است پزشک از تامپون یا اسپلینت‌های سیلیکونی نرم در داخل بینی برای ثابت نگه‌داشتن سپتوم استفاده کند که معمولاً چند روز بعد خارج می‌شوند. تورم، کبودی خفیف، گرفتگی بینی و مقداری درد یا احساس فشار در روزهای اول طبیعی است و با مسکن‌های تجویز شده کنترل میشود. برای بهبودی بهتر، توصیه میشود سر خود را بالا نگه دارید، از فین کردن شدید و فعالیتهای سنگین برای چند هفته خودداری کنید و در جلسات معاینهٔ پس از عمل برای بررسی روند بهبودی شرکت نمایید.