بلاک عصب پس‌سری (Occipital Nerve Block) یک روش درمانی و تشخیصی برای انواع خاصی از سردرد است. در این روش، پزشک با تزریق داروی بی‌حسی و گاهی استروئید در ناحیهٔ پشت سر، اعصاب پس‌سری را موقتاً بلوکه می‌کند تا درد ناشی از التهاب یا تحریک این اعصاب را کاهش دهد. این روش به‌ویژه برای سردردهای میگرنی و نورالژی پس‌سری کاربرد دارد.
بلاک عصب پس‌سری برای چه کسانی و چه نوع سردردهایی است؟
این روش درمانی برای بیمارانی استفاده می‌شود که از سردردهای مزمن با منشأ پشت سر رنج می‌برند. پزشک ممکن است بلاک عصب پس‌سری را برای تشخیص یا درمان شرایطی مانند «نورالژی اکسیپیتال» (درد شدید و تیرکشنده در پشت سر)، میگرن مزمن، سردردهای خوشه‌ای (کلاستر) و سردردهای سرویکوژنیک (با منشأ گردن) توصیه کند. اگر سردرد شما از پشت سر شروع شده و به سمت جلو یا بالای سر کشیده می‌شود، ممکن است کاندید مناسبی برای این روش باشید.
روند انجام تزریق در مطب: چه انتظاری داشته باشیم؟
این تزریق یک فرایند سرپایی و سریع است که معمولاً کمتر از چند دقیقه طول میکشد. شما روی صندلی می‌نشینید یا به شکم دراز می‌کشید. پزشک پس از ضدعفونی کردن پوست پشت سر، محل دقیق عصب پس‌سری بزرگ (Greater Occipital Nerve) یا کوچک (Lesser Occipital Nerve) را پیدا می‌کند. سپس با یک سوزن بسیار نازک، مخلوطی از داروی بی‌حسی موضعی (مانند لیدوکائین) و یک داروی ضدالتهاب (کورتیکواستروئید) را تزریق می‌کند. ممکن است در حین تزریق، احساس فشار یا سوزش خفیفی داشته باشید.
آمادگی‌های قبل و مراقبت‌های بعد از بلاک عصب
قبل از تزریق، حتماً پزشک را در مورد تمام داروهای مصرفی خود، به‌ویژه داروهای رقیق‌کنندهٔ خون (مانند وارفارین و آسپرین) و هرگونه حساسیت دارویی مطلع کنید. معمولاً نیاز به ناشتایی نیست. پس از تزریق، بهتر است فردی شما را تا منزل همراهی کند، زیرا ممکن است کمی احساس سرگیجه یا بی‌حسی در پوست سر داشته باشید. استفاده از کمپرس یخ در محل تزریق برای چند ساعت می‌تواند به کاهش درد و کبودی احتمالی کمک کند.
اثربخشی و عوارض جانبی احتمالی
بلاک عصب پس‌سری می‌تواند به تسکین سریع درد کمک کند. اثر بی‌حسی موضعی تقریباً بلافاصله شروع می‌شود، اما اثر اصلی و طولانی‌مدت‌تر که مربوط به داروی استروئیدی است، معمولاً طی چند روز تا یک هفته ظاهر می‌شود و ممکن است هفته‌ها تا ماه‌ها باقی بماند. عوارض جانبی معمولاً خفیف و موقتی هستند و شامل درد یا کبودی در محل تزریق، سرگیجهٔ خفیف و بی‌حسی موقت پوست سر می‌شوند. عوارض جدی‌تر مانند عفونت یا آسیب عصبی بسیار نادر است، به‌خصوص اگر تزریق توسط پزشک مجرب انجام شود.