عفونت ریوی، که اغلب با نام پنومونی یا سینه‌پهلو شناخته میشود، یک التهاب در کیسه‌های هوایی ریه‌ها است. این عارضه می‌تواند در اثر عوامل مختلفی مانند باکتری، ویروس یا قارچ ایجاد شود و علائمی چون سرفه، تب و تنگی نفس به همراه داشته باشد. شدت عفونت ریوی از یک بیماری خفیف تا شرایطی تهدیدکنندهٔ حیات متغیر است.
علائم عفونت ریوی؛ وقتی فراتر از یک سرفه ساده است
علائم عفونت ریوی معمولاً شدیدتر از سرماخوردگی است. سرفه، که ممکن است خشک یا همراه با خلط (سبز، زرد یا خونی) باشد، از نشانه‌های اصلی است. تب، لرز و تعریق نیز شایع هستند. بسیاری از بیماران هنگام نفس عمیق یا سرفه، درد قفسه سینه را تجربه می‌کنند. تنگی نفس، خستگی شدید و در افراد مسن، گیجی یا کاهش هوشیاری، از دیگر علائم مهمی هستند که نیاز به توجه پزشکی دارند.
روند تشخیص در مطب: پزشک چگونه عفونت ریوی را تشخیص می‌دهد؟
تشخیص با گرفتن شرح حال و معاینهٔ فیزیکی شروع میشود. پزشک با گوشی پزشکی (استتوسکوپ) به صدای ریه‌های شما گوش می‌دهد تا صداهای غیرطبیعی مانند کراکل (صدای ترق و تروق) را تشخیص دهد. برای تأیید تشخیص و ارزیابی شدت بیماری، معمولاً «عکس رادیوگرافی قفسه سینه» (Chest X-ray) درخواست میشود. در برخی موارد، آزمایش خون برای بررسی علائم عفونت یا «کشت خلط» برای شناسایی عامل بیماری‌زا نیز لازم است.
اصول کلی درمان؛ از آنتی‌بیوتیک تا مراقبتهای حمایتی
روش درمان به عامل ایجادکنندهٔ عفونت بستگی دارد. اگر عفونت باکتریایی باشد، پزشک آنتی‌بیوتیک تجویز میکند و تکمیل دورهٔ درمان بسیار مهم است. برای عفونت‌های ویروسی، آنتی‌بیوتیک‌ها مؤثر نیستند و درمان بر مراقبتهای حمایتی مانند استراحت کافی، مصرف مایعات فراوان و استفاده از داروهای تب‌بر متمرکز است. در موارد شدید، ممکن است بیمار برای دریافت اکسیژن یا مایعات وریدی نیاز به بستری در بیمارستان داشته باشد.
چه کسانی بیشتر در معرض خطر عفونت ریوی هستند؟
برخی افراد نسبت به دیگران آسیب‌پذیرترند. این گروه‌ها شامل کودکان زیر ۲ سال، بزرگسالان بالای ۶۵ سال، افراد سیگاری و کسانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند (به‌دلیل بیماری‌هایی مانند HIV یا مصرف داروهای سرکوب‌کنندهٔ ایمنی) می‌شوند. همچنین، افراد مبتلا به بیماریهای مزمن مانند آسم، بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD)، بیماری قلبی یا دیابت نیز در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به عفونت ریوی و عوارض آن قرار دارند.