خرد کردن و خارج‌کردن سنگ کلیه و حالب یک روش درمانی برای از بین بردن سنگ‌های موجود در کلیه و حالب است. این روش به‌ویژه زمانی اهمیت پیدا می‌کند که سنگ‌ها باعث درد شدید یا مشکلات دیگر شده باشند. اگر شما یا یکی از عزیزانتان با این مشکل مواجه هستید، بهتر است هرچه زودتر اقدام کنید تا از عوارض جدی‌تر جلوگیری شود. انتخاب روش و نتیجه درمان به اندازه و محل سنگ و وضعیت شما بستگی دارد؛ گاهی بیش از یک جلسه درمان لازم است.
این خدمت شامل چه می‌شود؟
خرد کردن و خارج‌کردن سنگ کلیه و حالب شامل روش‌های مختلفی است که هدف آن‌ها از بین بردن یا خارج کردن سنگ‌های موجود در کلیه و حالب است. این روشها می‌توانند شامل استفاده از امواج صوتی برای خرد کردن سنگ‌ها (لیتوتریپسی) یا استفاده از ابزارهای جراحی برای خارج کردن سنگ‌ها باشند. بسته به اندازه و محل سنگ، پزشک ممکن است یکی از این روشها را پیشنهاد دهد. این خدمات معمولاً در بیمارستان یا کلینیک‌های تخصصی انجام می‌شود و نیاز به تجهیزات خاص دارد.
چه کسانی نیاز دارند؟
افرادی که سنگ کلیه یا حالب دارند و این سنگ‌ها باعث درد شدید، انسداد یا عفونت شده‌اند، معمولاً نیاز به این خدمت دارند. همچنین، اگر سنگ‌ها به اندازه‌ای بزرگ باشند که نتوانند به‌طور طبیعی از بدن خارج شوند، این روشها می‌توانند کمک‌کننده باشند. صرف سابقه سنگ کلیه دلیل سنگ‌شکنی نیست؛ وجود سنگ فعلی، علائم و احتمال دفع خودبه‌خودی در تصمیم‌گیری مهم‌اند. اگر انسداد با عفونت همراه باشد، تخلیه فوری ادرار و درمان عفونت ممکن است پیش از درمان نهایی سنگ لازم باشد.
فرآیند دریافت خدمت
برای دریافت خدمات خرد کردن و خارج‌کردن سنگ کلیه و حالب، ابتدا باید به یک پزشک متخصص اورولوژی مراجعه کنید. پزشک با انجام آزمایش‌ها و تصویربرداری‌های لازم، اندازه و محل سنگ‌ها را تعیین می‌کند. سپس بسته به وضعیت شما، یکی از روش‌های درمانی را پیشنهاد می‌دهد. این فرآیند ممکن است شامل بستری شدن در بیمارستان یا مراجعه به یک کلینیک تخصصی باشد. پس از انجام عمل، پزشک توصیههای لازم برای مراقبتهای بعدی را به شما ارائه می‌دهد.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: وابسته به روش و پیچیدگی سنگ؛ زمان عمل با مدت بستری متفاوت است
- دوره بهبودی: متغیر؛ زمان بازگشت به کار و فعالیت سنگین را پزشک متناسب با روش تعیین می‌کند
- بی‌حسی: بی‌حسی موضعی یا عمومی
- بستری: بستری ممکن است لازم باشد
- سطح هزینه: متوسط
- میزان درد: متوسط
هشدارهای مهم
- اگر بعد از عمل تب یا لرز دارید، فوراً برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید؛ منتظر رسیدن تب به عدد خاص نمانید.
- خونریزی زیاد، دفع لخته یا کاهش شدید یا قطع ادرار نیاز به ارزیابی فوری دارد. خون خفیف ادرار را طبق راهنمای ترخیص پیگیری کنید.
- اگر درد شدید یا رو به افزایش دارید یا استفراغ مانع نوشیدن مایعات شده است، فوری به پزشک اطلاع دهید.
نکات مهم برای بیمار
- داروهای رقیق‌کننده خون را خودسرانه قطع نکنید؛ پزشک با توجه به نوع عمل و علت مصرف دارو، درباره ادامه، قطع موقت و زمان شروع دوباره آن تصمیم می‌گیرد.
- مقدار مایعات پس از عمل را طبق توصیه پزشک و با توجه به محدودیت احتمالی قلبی یا کلیوی تنظیم کنید؛ برای درمان قطع ادرار، آب زیاد ننوشید و فوری مراجعه کنید.
- از فعالیت‌های سنگین و ورزش‌های شدید برای چند هفته خودداری کنید.
- کاهش نمک و پرهیز از زیاده‌روی در پروتئین حیوانی ممکن است به پیشگیری کمک کند؛ رژیم را بر اساس نوع سنگ تنظیم کنید و کلسیم غذایی را خودسرانه حذف نکنید.
- به توصیههای پزشک در مورد مصرف داروها و مراقبتهای بعد از عمل دقیقاً عمل کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
اگر درد شدید در ناحیه کلیه یا حالب دارید و یا ادرار شما به‌طور غیرطبیعی تغییر کرده است، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
باورهای غلط رایج
❌ سنگ کلیه فقط در افراد مسن دیده می‌شود.
✅ سنگ کلیه می‌تواند در هر سنی رخ دهد و به عوامل مختلفی بستگی دارد.
❌ نوشیدن آب زیاد همیشه از سنگ کلیه جلوگیری می‌کند.
✅ نوشیدن آب کمک می‌کند، اما عوامل دیگری نیز در تشکیل سنگ کلیه نقش دارند.
❌ عمل خرد کردن سنگ کلیه همیشه نیاز به جراحی باز دارد.
✅ بسیاری از روشها به جراحی باز نیاز ندارند، اما روش‌های آندوسکوپی یا از راه پوست همچنان مداخله پزشکی با خطرات و مراقبتهای مخصوص خود هستند.