بیماریهای التهابی عضلانی (Inflammatory Myopathies) گروهی از اختلالات خودایمنی نادر هستند که در آن‌ها سیستم ایمنی بدن به اشتباه به عضلات حمله کرده و باعث التهاب، ضعف پیش‌رونده و آسیب عضلانی میشود. این ضعف معمولاً در عضلات نزدیک به تنه (مانند ران و بازو) شدیدتر است و فعالیتهای روزمره را مختل می‌کند.
بیماریهای التهابی عضلانی: وقتی بدن به عضلات خود حمله می‌کند
این بیماری‌ها که به آن‌ها «میوپاتی‌های التهابی» نیز گفته میشود، یک خانواده از اختلالات خودایمنی هستند. در حالت طبیعی، سیستم ایمنی از بدن در برابر عوامل خارجی دفاع می‌کند، اما در این بیماران، به سلول‌های عضلانی حمله می‌کند. انواع اصلی آن شامل پلی‌میوزیت (Polymyositis)، درماتومیوزیت (Dermatomyositis) که با بثورات پوستی همراه است، و میوزیت با اجسام انکلوزیونی (Inclusion Body Myositis) میشود که هرکدام الگوی درگیری و پیش‌آگهی متفاوتی دارند.
از ضعف ساده تا ناتوانی در حرکت: علائم اصلی چه هستند؟
علامت کلیدی، ضعف عضلانی قرینه و پیش‌رونده است که معمولاً طی چند هفته تا چند ماه ایجاد میشود. این ضعف بیشتر عضلات پروگزیمال (نزدیک به تنه) مانند عضلات لگن، ران، شانه و بازو را درگیر می‌کند. بیمار ممکن است در بلند شدن از صندلی، بالا رفتن از پله، یا بلند کردن دست‌ها برای شانه زدن مو دچار مشکل شود. درد عضلانی همیشه وجود ندارد، اما خستگی و تحلیل رفتن عضلات شایع است. در درماتومیوزیت، علائم پوستی مشخصی نیز ظاهر میشود.
مسیر تشخیص: پزشک چگونه این بیماری‌ها را شناسایی می‌کند؟
تشخیص این بیماری‌ها یک فرآیند چندمرحله‌ای است. پزشک (معمولاً روماتولوژیست یا نورولوژیست) با معاینه فیزیکی شروع می‌کند. سپس آزمایش خون برای بررسی سطح آنزیم‌های عضلانی (مانند کراتین کیناز یا CK) و آنتی‌بادی‌های خاص درخواست میشود. الکترومیوگرافی یا نوار عصب و عضله (EMG) به ارزیابی سلامت الکتریکی عضلات کمک می‌کند. در نهایت، بیوپسی عضله (نمونه‌برداری از بافت عضله) اغلب برای تأیید نهایی تشخیص و تعیین نوع دقیق بیماری ضروری است.
مدیریت التهاب و حفظ قدرت: گزینه‌های درمانی موجود
درمان بیماریهای التهابی عضلانی با هدف کنترل التهاب، کاهش آسیب عضلانی و بهبود قدرت و عملکرد بیمار انجام میشود. خط اول درمان معمولاً داروهای کورتیکواستروئیدی (کورتون) با دوز بالا است. در کنار آن یا در صورت عدم پاسخ کافی، از داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی (مانند متوترکسات یا آزاتیوپرین) استفاده میشود. فیزیوتراپی و کاردرمانی نقش حیاتی در حفظ دامنه حرکتی مفاصل، تقویت عضلات و آموزش راه‌هایی برای انجام ایمن فعالیتهای روزمره دارند.