ضربه و آسیب به دندان کودک یکی از شایعترین اورژانسهای دندانپزشکی اطفال است که میتواند از یک ترک ساده تا بیرون افتادن کامل دندان متغیر باشد. این اتفاق معمولاً حین بازی یا فعالیتهای ورزشی رخ میدهد و نیازمند اقدام فوری والدین و مراجعه به دندانپزشک برای جلوگیری از عوارض طولانیمدت است.
بعد از ضربه به دندان کودک، اولین قدمها چیست؟
اولین و مهمترین کار، حفظ خونسردی است. کودک را آرام کنید و دهان و صورت او را برای آسیبهای دیگر بررسی کنید. اگر خونریزی وجود دارد، با یک گاز استریل تمیز، فشار ملایمی روی محل وارد کنید. در صورتی که تکهای از دندان شکسته یا دندان به طور کامل خارج شده، آن را پیدا کنید. دندان کامل را فقط از قسمت تاج (قسمتی که برای جویدن استفاده میشود) بگیرید، آن را در شیر یا سرم فیزیولوژیک قرار دهید و فوراً به دندانپزشک مراجعه کنید. از شستن یا دستکاری ریشهٔ دندان خودداری کنید.
انواع آسیبهای دندانی در کودکان: از لقشدگی تا شکستگی
آسیبهای دندانی انواع مختلفی دارند. «کونتاکشن» (Concussion) به معنی ضربه بدون لقشدگی یا جابجایی است. «سابلوکسیشن» (Subluxation) به معنی لق شدن دندان همراه با کمی خونریزی از لثه است. «شکستگی تاج» (Crown Fracture) میتواند ساده یا پیچیده (با درگیری عصب دندان) باشد. شدیدترین حالت، «آوولشن» (Avulsion) یا بیرون افتادن کامل دندان از حفرهٔ خود است که در مورد دندانهای دائمی یک اورژانس واقعی محسوب میشود و نیاز به اقدام فوری دارد.
مراجعه به دندانپزشک: چه زمانی فوری است و چه انتظاری داشته باشیم؟
هر نوع ضربه و آسیب به دندان کودک نیازمند معاینه توسط دندانپزشک است، حتی اگر به نظر جزئی بیاید. در مواردی مثل بیرون افتادن دندان دائمی، شکستگی وسیع یا درد شدید، مراجعه باید فوری باشد. در مطب، دندانپزشک شدت آسیب را ارزیابی میکند، ممکن است برای بررسی ریشه و استخوان فک، عکس رادیوگرافی (X-ray) تهیه کند و سپس بهترین گزینههای درمانی را بر اساس نوع آسیب، سن کودک و اینکه دندان شیری است یا دائمی، به شما توضیح خواهد داد.
آیا دندان آسیبدیده کودک قابل درمان است؟
سرنوشت دندان آسیبدیده به عوامل متعددی بستگی دارد. در بسیاری از موارد، بهویژه با مراجعه بهموقع، میتوان دندان را حفظ کرد. درمانها از پالیش کردن یک لبهٔ تیز، ترمیم شکستگی با مواد همرنگ دندان (کامپوزیت) تا درمانهای پیچیدهتر مانند درمان ریشه (عصبکشی) یا جا انداختن مجدد دندان دائمی را شامل میشود. در مورد دندانهای شیری، اولویت اصلی حفظ سلامت جوانهٔ دندان دائمی زیرین است و تصمیمگیری نهایی دربارهٔ نگهداری یا کشیدن دندان با دندانپزشک خواهد بود.