تورنیکولیت گردن یا سندروم گردن کج، حالتی است که در آن سر نوزاد به یک سمت میچرخد و به طور غیرطبیعی در آن حالت قرار میگیرد. این وضعیت معمولاً به دلیل کشیدگی یا آسیب به عضلات گردن در حین زایمان رخ میدهد و اگر به موقع درمان نشود، ممکن است بر رشد و توسعه حرکتی نوزاد تاثیر منفی بگذارد. با درمان مناسب و به موقع، اکثر نوزادان بهبود کامل خواهند داشت و به حالت طبیعی خود بازمیگردند.
علائم و نشانهها
تورنیکولیت گردن معمولاً با نشانههای مشخصی همراه است. یکی از بارزترین علائم، چرخش سر نوزاد به یک سمت خاص است که ممکن است به همراه کاهش حرکات گردن در سمت مقابل باشد. همچنین، نوزاد ممکن است در هنگام خواب به سمتی که سرش میچرخد، راحتتر بخوابد. علاوه بر این، ممکن است نوزاد در تغذیه نیز دچار مشکل شود، زیرا ممکن است نتواند به راحتی به سینه مادر دسترسی پیدا کند. در برخی موارد، ممکن است نوزاد به دلیل درد یا ناراحتی از چرخش سر به سمت دیگر خودداری کند. این علائم معمولاً در هفتههای اول زندگی نمایان میشود و در صورت عدم درمان، ممکن است به مشکلات حرکتی در آینده منجر شود.
علل و عوامل خطر
تورنیکولیت گردن معمولاً به دلیل کشیدگی یا آسیب به عضلات گردن در حین زایمان ایجاد میشود. این وضعیت میتواند به دلیل زایمان سخت یا استفاده از ابزار پزشکی در حین زایمان (مانند فورسپس) رخ دهد. همچنین، در برخی موارد، نوزادانی که در حالت جنینی به صورت غیرطبیعی قرار دارند، بیشتر در معرض خطر تورنیکولیت قرار دارند. به علاوه، اگر مادر در دوران بارداری دچار مشکلاتی مانند دیابت باشد، احتمال بروز این مشکل در نوزاد افزایش مییابد. بنابراین، شناخت عوامل خطر میتواند به پیشگیری از بروز این وضعیت کمک کند.
روشهای تشخیص
تشخیص تورنیکولیت گردن معمولاً با معاینه فیزیکی نوزاد انجام میشود. پزشک با بررسی وضعیت گردن و حرکات نوزاد، میتواند به راحتی این مشکل را شناسایی کند. در برخی موارد، ممکن است پزشک برای بررسی دقیقتر، از سونوگرافی یا اشعه ایکس استفاده کند. این آزمایشها به ویژه در مواردی که علائم شدیدتر باشد، میتواند کمککننده باشد. تشخیص زودهنگام این مشکل بسیار مهم است، زیرا هر چه سریعتر درمان آغاز شود، شانس بهبودی بیشتر خواهد بود.
روشهای درمان
درمان تورنیکولیت گردن معمولاً شامل فیزیوتراپی و تمرینات خاص برای تقویت عضلات گردن است. فیزیوتراپیستها به والدین آموزش میدهند که چگونه نوزاد را در حالتهای مختلف قرار دهند تا به بهبود حرکات گردن کمک کند. در برخی موارد، ممکن است پزشک استفاده از بریسهای مخصوص را توصیه کند تا از چرخش غیرطبیعی گردن جلوگیری شود. در موارد شدیدتر، ممکن است نیاز به جراحی باشد، اما این مورد بسیار نادر است. با درمان مناسب، اکثر نوزادان بهبودی کامل خواهند داشت و به حالت طبیعی خود بازمیگردند.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: ۳۰ تا ۶۰ دقیقه
- دوره بهبودی: ۱ تا ۳ ماه
- بستری: خیر
- سطح هزینه: متوسط
- میزان درد: کم
- میزان موفقیت: معمولاً بالا
هشدارهای مهم
- اگر نوزاد بعد از درمان بهبودی نشان نداد، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
- در صورتی که نوزاد دچار درد شدید یا تب شد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- عدم درمان به موقع میتواند منجر به مشکلات حرکتی در آینده شود.
نکات مهم برای بیمار
- هر روز چند دقیقه نوزاد را در حالتهای مختلف قرار دهید تا به تقویت عضلات گردن کمک کنید.
- از ماساژ ملایم گردن نوزاد استفاده کنید تا به کاهش تنش عضلانی کمک کند.
- به نوزاد فرصت دهید تا به طور طبیعی حرکت کند و از او حمایت کنید.
- با پزشک خود در مورد تمرینات مناسب برای نوزاد مشورت کنید.
- نوزاد را در وضعیتهای راحت قرار دهید تا از فشار به گردن جلوگیری شود.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
اگر نوزاد در حرکات گردن دچار مشکل است یا درد دارد، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر نوزاد تب دارد، این نیز نشانهای از نیاز به مشاوره پزشکی است.
باورهای غلط رایج
❌ تورنیکولیت گردن فقط در نوزادان به وجود میآید.
✅ در واقع، این مشکل میتواند در بزرگسالان نیز به دلیل آسیبهای گردنی ایجاد شود.
❌ تورنیکولیت گردن همیشه نیاز به جراحی دارد.
✅ بسیاری از موارد تورنیکولیت گردن با فیزیوتراپی و تمرینات ساده قابل درمان هستند.
❌ فقط نوزادان بزرگتر دچار تورنیکولیت میشوند.
✅ این مشکل میتواند در هر نوزادی، حتی نوزادان تازه متولد شده نیز رخ دهد.