عصب‌کشی یا درمان ریشه، برای درمان التهاب یا عفونت بافت داخل دندان و کمک به حفظ دندان انجام میشود. در این روش، پالپ آسیب‌دیده از کانال‌های ریشه خارج و فضای داخل دندان پاک‌سازی و پر میشود؛ دندان از دهان خارج نمی‌شود. امکان حفظ دندان به میزان آسیب، ترک، حمایت لثه و استخوان و قابلیت ترمیم آن بستگی دارد.
چه زمانی عصب‌کشی دندان لازم میشود؟
پوسیدگی عمیق، ضربه یا ترک دندان می‌تواند به پالپ آسیب بزند. درد ماندگار پس از سردی یا گرمی، درد هنگام جویدن یا تورم لثه ممکن است نیاز به بررسی درمان ریشه را مطرح کند، اما هر دندان‌دردی به عصب‌کشی نیاز ندارد و بعضی دندان‌های نیازمند درمان درد ندارند. دندانپزشک با معاینه، آزمون‌های لازم و تصویر دندان تصمیم می‌گیرد.
این درمان چگونه کار می‌کند؟
پس از بیحسی و جداکردن دندان از بزاق با پوشش محافظ، دندانپزشک به کانال‌های داخل ریشه دسترسی پیدا می‌کند، بافت آسیب‌دیده را خارج و کانال‌ها را پاک‌سازی، شکل‌دهی و پر می‌کند. در پایان ممکن است ترمیم موقت گذاشته شود؛ برای ترمیم نهایی دندان باید طبق برنامه مراجعه کنید.
تعداد جلسات و مدت دوره
درمان ریشه اغلب در یک یا دو جلسه انجام میشود، اما تعداد کانال‌ها، عفونت، پیچیدگی دندان یا درمان مجدد می‌تواند زمان و تعداد جلسات را بیشتر کند. ترمیم نهایی یا روکش، در صورت نیاز، مرحلهٔ جداگانه‌ای است؛ تعداد جلسات و هزینهٔ هر بخش را پیش از شروع بپرسید.
نتایج مورد انتظار و ترمیم نهایی
هدف، کنترل عفونت و نگه‌داشتن دندان قابل‌ترمیم است؛ موفقیت برای همه تضمین نمی‌شود. حساسیت یا درد خفیف چندروزه ممکن است رخ دهد و باید رو به کاهش باشد. حفظ دندان به پاک‌سازی مناسب، ترمیم نهاییِ به‌موقع و رعایت بهداشت بستگی دارد. بعضی دندان‌ها به روکش یا درمان مجدد نیاز پیدا می‌کنند.
مراقبت‌های بین جلسات و پس از درمان
- تا برطرف‌شدن بیحسی، از جویدن و نوشیدنی داغ پرهیز کنید تا گونه، زبان یا لب آسیب نبیند.
- تا تکمیل ترمیم نهایی و اجازهٔ دندانپزشک، با دندان درمان‌شده غذای سفت نجوید و فشار زیاد وارد نکنید.
- مسواک و نخ‌دندان را با ملایمت ادامه دهید؛ دستور نخوردن یا مسواک‌نزدن محل کشیدن دندان، دستور عمومی عصب‌کشی نیست.
- داروها و سابقهٔ بیماری خود را بگویید. آسپرین یا داروی رقیق‌کنندهٔ خونِ تجویزشده را خودسرانه قطع نکنید؛ هر تغییر باید با هماهنگی دندانپزشک و پزشک تجویزکننده باشد.
- مسکن را مطابق راهنمای دندانپزشک یا داروساز مصرف کنید. آنتی‌بیوتیک برای همه لازم نیست و جای درمان علت داخل دندان را نمی‌گیرد.
چه زمانی سریع مراجعه کنیم؟
درد شدید یا رو به افزایش، تورم، تب، بلندبودن ترمیم هنگام بستن دهان یا افتادن ترمیم موقت را زود به دندانپزشک اطلاع دهید. تورم گستردهٔ صورت یا گردن، مشکل بلع یا تنفس نیاز به اورژانس دارد؛ منتظر نوبت معمول نمانید.
برای عصب‌کشی به چه دکتری مراجعه کنیم؟
دندانپزشک عمومی می‌تواند بسیاری از درمان‌های ریشه را انجام دهد؛ برای کانال پیچیده، درمان مجدد یا مشکل تشخیصی ممکن است ارجاع به متخصص درمان ریشه (اندودنتیست) مناسب باشد. هنگام انتخاب، دربارهٔ امکان حفظ دندان، مراحل درمان و برنامهٔ ترمیم نهایی بپرسید.