IUI (تلقیح داخل رحمی اسپرم) یکی از روشهای کمک‌باروری است که در آن، اسپرم‌های شسته‌شده و آماده‌شده در زمان تخمک‌گذاری مستقیماً به داخل رحم تزریق می‌شوند. این روش، شانس رسیدن اسپرم به تخمک را افزایش می‌دهد و به‌عنوان یکی از اولین گام‌ها در مسیر «IUI و درمان ناباروری» برای زوجهایی با مشکلات خاص باروری در نظر گرفته میشود.
IUI برای چه کسانی یک گزینه درمانی است؟
پزشک متخصص زنان و زایمان ممکن است IUI را برای درمان ناباروری در شرایط خاصی پیشنهاد دهد. این روش اغلب برای مواردی مانند ناباروری با علت نامشخص (Unexplained Infertility)، مشکلات خفیف اسپرم در مردان (مانند تعداد یا تحرک کم)، مشکلات دهانه رحم (سرویکس) که مانع عبور اسپرم میشود، یا اختلالات تخمک‌گذاری در زنان که با دارو قابل‌کنترل است، به کار می‌رود. همچنین در مواردی که از اسپرم اهدایی استفاده میشود، IUI یک روش رایج است. این تکنیک نسبت به روشهای پیچیده‌تر مانند IVF، کمتر تهاجمی و کم‌هزینه‌تر است.
مراحل انجام IUI: از ویزیت اول تا روز عمل
روند درمان با IUI معمولاً با تجویز داروهای تحریک تخمک‌گذاری برای زن آغاز میشود و رشد فولیکول‌ها با سونوگرافی تحت نظر قرار می‌گیرد. پس از رسیدن فولیکول به اندازه مناسب، آمپول آزادسازی تخمک (مانند hCG) تزریق میشود. عمل IUI حدود ۲۴ تا ۳۶ ساعت بعد انجام می‌گیرد. در روز عمل، مرد نمونه اسپرم خود را به آزمایشگاه تحویل می‌دهد. در آنجا طی فرآیندی به نام شستشوی اسپرم، اسپرم‌های سالم و متحرک از مایع منی جدا و تغلیظ می‌شوند. سپس پزشک این اسپرم‌های آماده‌شده را با یک کاتتر بسیار نازک و انعطاف‌پذیر از طریق واژن و دهانه رحم، مستقیماً به داخل رحم تزریق می‌کند.
آمادگی‌های لازم قبل از انجام IUI
آمادگی برای IUI شامل هماهنگی دقیق بین زوجین و تیم درمانی است. زن باید داروهای تجویز شده را دقیقاً طبق دستور مصرف کند و در زمان‌های مقرر برای سونوگرافی مراجعه نماید. معمولاً از مرد خواسته میشود که ۲ تا ۵ روز قبل از روز نمونه‌گیری، انزال نداشته باشد تا کیفیت و کمیت اسپرم در بهترین حالت ممکن باشد. پرهیز طولانی‌تر توصیه نمی‌شود زیرا ممکن است بر تحرک اسپرم‌ها اثر منفی بگذارد. همچنین، کاهش استرس، رژیم غذایی سالم و پرهیز از مصرف الکل و سیگار توسط هر دو نفر می‌تواند به بهبود شرایط کلی باروری کمک کند.
بعد از IUI چه انتظاری داشته باشیم؟ مراقبت‌ها و علائم
پس از تزریق اسپرم، معمولاً از شما خواسته میشود حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در حالت درازکش باقی بمانید. پس از آن می‌توانید به فعالیتهای روزمره خود بازگردید، هرچند بهتر است از فعالیتهای سنگین ورزشی برای یکی دو روز پرهیز کنید. لکه‌بینی خفیف یا گرفتگی‌های جزئی شکم پس از IUI طبیعی است و جای نگرانی ندارد. حدود دو هفته پس از انجام IUI، می‌توانید با انجام آزمایش خون (Beta-hCG) از نتیجه و وقوع بارداری مطلع شوید. استفاده از تست‌های بارداری خانگی (بیبی چک) زودتر از موعد مقرر ممکن است به دلیل اثرات داروهای باروری، نتیجه کاذب نشان دهد.