گامانایف نوعی رادیوجراحی استریوتاکتیک است؛ یعنی درمانی که با پرتوی متمرکز انجام میشود، نه با تیغ جراحی. در این روش تعداد زیادی پرتوی کم‌انرژی از زوایای مختلف تابانده می‌شوند و همگی در یک نقطهٔ دقیق درون مغز به هم می‌رسند. هر پرتو به‌تنهایی ضعیف است و به بافت مسیرش آسیب چندانی نمی‌زند، اما در نقطهٔ تمرکز، اثر درمانی لازم روی ضایعهٔ هدف ایجاد میشود. به همین دلیل به بریدن پوست یا باز کردن جمجمه نیازی نیست.
گامانایف در چه مواردی کاربرد دارد؟
رادیوجراحی با گامانایف برای برخی ضایعه‌های کوچک و مشخص مغز به‌کار می‌رود، از جمله:
- برخی تومورهای مغزی خوش‌خیم مانند مننژیوم و نوروم آکوستیک
- برخی تومورهای متاستاتیک مغز
- ناهنجاریهای عروقی مغز مانند مالفورماسیون شریانی‌وریدی
- برخی دردهای عصبی مانند نورالژی سهقلو
گامانایف جایگزین همهٔ جراحی‌ها نیست؛ مناسببودن آن به اندازه، محل و نوع ضایعه بستگی دارد و این تصمیم را پزشک می‌گیرد.
گامانایف چگونه انجام میشود؟
برای دقت بالا، معمولاً یک قاب سبک یا ماسک مخصوص روی سر تثبیت میشود و سپس با تصویربرداری مانند ام‌آر‌آی و سی‌تی‌اسکن، نقشهٔ دقیق درمان طراحی می‌گردد. در حین درمان فرد بیدار است، دردی احساس نمی‌کند و اغلب نیازی به تراشیدن مو یا بیهوشی عمومی نیست. بیشتر افراد در همان روز یا روز بعد به خانه بازمی‌گردند. اثر این روش تدریجی است و طی هفتهها تا ماهها ظاهر میشود؛ یعنی ضایعه بهمرور از رشد بازمیماند یا کوچک میشود و برداشتن آنی مانند جراحی باز رخ نمی‌دهد.
برای گامانایف (رادیوجراحی) به چه دکتری مراجعه کنیم؟
ارزیابی مناسببودن رادیوجراحی و انجام آن بر عهدهٔ متخصص جراحی مغز و اعصاب است که در بسیاری از موارد با متخصص پرتودرمانی همکاری میکند. این متخصص بر اساس نوع، اندازه و محل ضایعه تصمیم می‌گیرد که گامانایف گزینهٔ مناسبی است یا روش دیگری ارجح است. اگر گامانایف برای شما مطرح شده است، می‌توانید از فهرست همین صفحه نوبت آنلاین دکتر متخصص جراحی مغز و اعصاب را دریافت کنید.
پس از گامانایف چه انتظاری داشته باشیم؟
بیشتر افراد به‌سرعت به فعالیت روزمره بازمی‌گردند. عوارض معمولاً خفیف و گذرا هستند و می‌توانند شامل خستگی، سردرد یا تورم موقت در ناحیهٔ درمان باشند؛ شدت آن‌ها به محل ضایعه بستگی دارد. چون اثر درمان تدریجی است، پزشک با تصویربرداری‌های دورهای روند را پیگیری میکند. هر علامت جدید یا نگران‌کننده را با پزشک در میان بگذارید.