جراحی اندومتریوز یک روش پزشکی است که برای برداشتن بافت‌های غیرطبیعی و کاهش علائم انجام می‌شود. این جراحی می‌تواند برای کاهش درد یا کمک به باروری در برخی بیماران مناسب باشد؛ انتخاب آن به محل و شدت بیماری و برنامه بارداری بستگی دارد. اگر علائم شما شدید است و به درمان‌های دیگر پاسخ نمی‌دهد، جراحی ممکن است گزینه مناسبی باشد. با انجام این جراحی، بسیاری از بیماران به بهبود قابل‌توجهی دست می‌یابند و زندگی بهتری را تجربه می‌کنند.
این عمل چگونه انجام می‌شود؟
جراحی اندومتریوز معمولاً به صورت لاپاراسکوپی انجام می‌شود. در این روش، جراح از طریق چند برش کوچک در شکم، ابزارهای جراحی را وارد می‌کند. دوربین کوچکی به نام لاپاراسکوپ به جراح امکان مشاهده دقیق داخل شکم را می‌دهد. با استفاده از این ابزارها، جراح بافت‌های اندومتریوز را برمی‌دارد یا تخریب می‌کند. این روش نسبت به جراحی باز کمتر تهاجمی است و دوره بهبودی کوتاه‌تری دارد. در برخی موارد، جراحی‌های پیچیده‌تری ممکن است نیاز باشد که بستگی به شدت و محل اندومتریوز دارد.
آمادگی قبل از عمل
قبل از جراحی اندومتریوز، پزشک ممکن است از شما بخواهد تا چند روز قبل از عمل از مصرف داروهای ضدالتهابی مانند آسپرین خودداری کنید. زمان قطع غذا و مایعات را دقیقاً طبق دستور تیم بی‌هوشی رعایت کنید؛ دستور ناشتایی و مصرف داروها برای همه یکسان نیست. پزشک شما همچنین ممکن است آزمایش‌های خون یا تصویربرداری‌های خاصی را برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت شما تجویز کند. توصیه می‌شود که هر سوال یا نگرانی که دارید را با پزشک خود مطرح کنید تا با اطمینان کامل به عمل بروید.
دوره بهبودی و مراقبت بعد از عمل
بعد از جراحی اندومتریوز، معمولاً نیاز به استراحت و مراقبت‌های خاصی دارید. در روزهای اول پس از عمل، ممکن است درد و ناراحتی خفیفی را تجربه کنید که با داروهای مسکن کنترل می‌شود. پزشک شما ممکن است توصیه کند که فعالیت‌های سنگین را برای چند هفته به تعویق بیندازید. همچنین، ممکن است نیاز به پیگیری‌های منظم با پزشک داشته باشید تا مطمئن شوید که بهبودی به خوبی پیش می‌رود. بسیاری از بیماران پس از چند هفته به فعالیت‌های روزمره خود بازمی‌گردند و بهبود قابل‌توجهی در علائم خود مشاهده می‌کنند. با این حال، جراحی درمان قطعی همیشگی نیست و علائم ممکن است برگردند.
عوارض و ریسک‌ها
مانند هر جراحی دیگری، جراحی اندومتریوز نیز می‌تواند با عوارض و ریسک‌هایی همراه باشد. این عوارض شامل عفونت، خونریزی، آسیب به اندام‌های مجاور و واکنش به بی‌هوشی می‌شود. احتمال عوارض به نوع و وسعت جراحی و وضعیت فردی بستگی دارد؛ درباره خطرات عمل پیشنهادی، به‌ویژه در جراحی‌های پیچیده، با جراح گفت‌وگو کنید. مهم است که هرگونه تغییر غیرعادی در وضعیت خود را به پزشک گزارش دهید. با انتخاب یک جراح با تجربه و رعایت دقیق دستورات پزشکی، می‌توانید خطرات را به حداقل برسانید.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: بسته به محل و وسعت جراحی؛ برآورد دقیق با جراح
- دوره بهبودی: بسته به وسعت عمل؛ ترمیم کامل ممکن است چند هفته طول بکشد
- بی‌حسی: بی‌هوشی عمومی
- بستری: ممکن است یک شب بستری شوید
- میزان درد: متوسط
هشدارهای مهم
- تب یا لرز پس از عمل را بدون تأخیر به تیم جراحی یا پزشک اطلاع دهید؛ برای مراجعه منتظر رسیدن دما به ۳۸.۵ نمانید. درد قفسه سینه یا تنگی نفس شدید نیاز به کمک فوری اورژانس دارد.
- هرگونه خونریزی غیرعادی را به پزشک گزارش دهید.
- برای درد شدید یا رو به افزایش شکم یا لگن فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ تورم، قرمزی یا ترشح زخم را بدون تأخیر به تیم جراحی اطلاع دهید.
نکات مهم برای بیمار
- قطع یا ادامه آسپرین، ایبوپروفن و داروهای رقیق‌کننده خون را فقط طبق برنامه پزشک انجام دهید؛ آن‌ها را خودسرانه قطع نکنید.
- با اجازه تیم درمان، حرکت و پیاده‌روی آرام را زود شروع کنید و همراه با استراحت کافی، از فعالیت سنگین تا زمان مجاز پرهیز کنید.
- در روزهای اول پس از عمل، از لباس‌های راحت و گشاد استفاده کنید تا فشار روی ناحیه جراحی کاهش یابد.
- مصرف مایعات کافی بعد از عمل به بهبود سریع‌تر شما کمک می‌کند.
- در صورت تجویز پزشک، داروهای مسکن را به موقع مصرف کنید تا درد کنترل شود.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
درد شدید یا رو به افزایش شکم یا لگن، به‌ویژه همراه با غش یا خونریزی شدید، نیاز به مراجعه فوری به اورژانس دارد؛ منتظر اثر مسکن نمانید. برای تب، لرز، تورم یا ترشح زخم و درد و تورم یک پا بدون تأخیر ارزیابی پزشکی بگیرید. درد قفسه سینه یا تنگی نفس شدید نیز نیاز به کمک فوری اورژانس دارد.
باورهای غلط رایج
❌ جراحی اندومتریوز همیشه باعث ناباروری می‌شود.
✅ بسیاری از زنان پس از جراحی اندومتریوز قادر به بارداری هستند و جراحی در برخی موارد می‌تواند به باروری کمک کند؛ اما بارداری تضمین نمی‌شود. اگر جراحی روی تخمدان، به‌ویژه برای کیست اندومتریوز، انجام شود ممکن است ذخیره تخمدان کاهش یابد؛ پیش از عمل درباره سود و زیان آن برای باروری گفت‌وگو کنید.
❌ اندومتریوز فقط در زنان مسن رخ می‌دهد.
✅ اندومتریوز می‌تواند در هر سنی رخ دهد و حتی در زنان جوان نیز شایع است.
❌ جراحی تنها راه درمان اندومتریوز است.
✅ درمان‌های دارویی و تغییرات سبک زندگی نیز می‌توانند در مدیریت علائم اندومتریوز موثر باشند.