آسم یک بیماری مزمن راههای هوایی است که در آن مجاری تنفسی ملتهب و تنگ میشوند و عبور هوا دشوار میشود. آلرژی واکنش بیش از حد سیستم ایمنی بدن به موادی است که برای بیشتر افراد بیضررند؛ مانند گردهٔ گیاهان، گرد و غبار خانگی یا موی حیوانات. این دو اغلب با هم دیده میشوند: در بسیاری از افراد، تماس با مادهٔ آلرژیزا میتواند علائم آسم را فعال یا تشدید کند.
علائم آسم و آلرژی در افراد مختلف شدت و شکل متفاوتی دارد. شایعترین نشانهها عبارتاند از:
- سرفههای مکرر، بهخصوص سرفهٔ خشک که شبها یا هنگام فعالیت بدتر میشود
- خسخس سینه (صدای سوتمانند هنگام نفس کشیدن)
- تنگی نفس شبانه یا احساس سنگینی و فشار در قفسهٔ سینه
- عطسههای پیدرپی، آبریزش یا گرفتگی بینی و خارش چشم (علائم آلرژی)
محرکهای شایع شامل گردهٔ گیاهان، مایت گرد و غبار، موی حیوانات خانگی، دود سیگار، بوهای تند، هوای سرد، عفونتهای تنفسی و گاهی فعالیت ورزشی است. آلرژی میتواند فصلی باشد (مثلاً در فصل گردهافشانی بهار و پاییز) یا دائمی (واکنش به عواملی که در تمام سال حضور دارند، مانند گرد و غبار خانگی). شناسایی محرک اختصاصی هر فرد، بخش مهمی از فرایند کنترل بیماری است.
علائم حملهٔ آسم یک فوریت پزشکی است. اگر تنگی نفس آنقدر شدید شود که فرد نتواند جملهٔ کامل بگوید، اسپری تنفسی معمولِ او اثر نکند، لبها یا نوک انگشتان کبود شود یا هوشیاری کاهش یابد، باید بدون معطلی به اورژانس مراجعه شود. به تعویق انداختن درمان در حملهٔ شدید میتواند خطرناک باشد.
تشخیص آسم و آلرژی با شرح حال و معاینهٔ پزشک آغاز میشود. پزشک ممکن است اسپیرومتری (سنجش عملکرد ریه) را برای بررسی میزان تنگی راههای هوایی درخواست کند و برای یافتن مادهٔ آلرژیزا، تست آلرژی (تست پوستی یا آزمایش خون) تجویز شود. تفسیر نتایج این تستها و تصمیمگیری دربارهٔ ادامهٔ مسیر، فقط بر عهدهٔ پزشک است.
درمان آسم و آلرژی به شرایط هر بیمار بستگی دارد و معمولاً ترکیبی است از داروهای کنترلکننده و اسپریهای تنفسی که نوع و نحوهٔ مصرف آنها را پزشک تعیین میکند، در کنار پرهیز از محرکها مانند دوری از دود سیگار، کنترل گرد و غبار منزل و توجه به تقویم گردهافشانی. هیچ دارویی نباید بدون نظر پزشک شروع، قطع یا تغییر داده شود؛ حتی کم و زیاد کردن اسپریها هم باید با هماهنگی پزشک انجام شود.
برای بررسی علائم تنفسی و آلرژیک میتوانید به متخصص داخلی یا متخصص ریه مراجعه کنید؛ در صورت نیاز، پزشک شما را برای بررسیهای تکمیلی راهنمایی خواهد کرد. در این صفحه میتوانید پزشکان متخصص داخلی و ریه در شهر خود را ببینید و نوبت اینترنتی رزرو کنید.