ضایعات نخاعی به آسیبهایی گفته میشود که به نخاع وارد میشود و ممکن است باعث از دست دادن عملکرد حسی یا حرکتی در بدن شود. این ضایعات میتوانند ناشی از تصادفات، سقوطها یا آسیبهای ورزشی باشند و ممکن است به صورت موقتی یا دائمی باشند. اگر به موقع درمان نشود، ممکن است به مشکلات جدیتری مانند فلج دائمی منجر شود. اما با تشخیص و درمان مناسب، بسیاری از افراد میتوانند به زندگی عادی بازگردند.
علائم و نشانهها
ضایعات نخاعی میتوانند علائم مختلفی داشته باشند که بستگی به شدت و محل آسیب دارند. از جمله این علائم میتوان به از دست دادن حس یا قدرت حرکتی در دستها و پاها، مشکلات تنفسی، از دست دادن کنترل مثانه یا روده و درد شدید در ناحیه آسیبدیده اشاره کرد. در موارد شدید، ممکن است فرد به طور کامل فلج شود. همچنین، ممکن است فرد دچار تغییرات در فشار خون و ضربان قلب شود که نیاز به مراقبت فوری دارد.
علل و عوامل خطر
ضایعات نخاعی معمولاً به دلیل آسیبهای فیزیکی مستقیم به نخاع ایجاد میشوند. تصادفات رانندگی، سقوط از ارتفاع، و آسیبهای ورزشی از جمله شایعترین علل هستند. همچنین، بیماریهایی مانند تومورهای نخاعی یا عفونتهای شدید نیز میتوانند به ضایعات نخاعی منجر شوند. افراد مسن و کسانی که در فعالیتهای پرخطر شرکت میکنند، بیشتر در معرض خطر هستند.
روشهای تشخیص
برای تشخیص ضایعات نخاعی، پزشکان معمولاً از روشهای تصویربرداری مانند MRI یا CT Scan استفاده میکنند. این آزمایشها به پزشک کمک میکنند تا محل و شدت آسیب را شناسایی کنند. همچنین، ممکن است آزمایشهای عصبی برای بررسی عملکرد حسی و حرکتی بیمار انجام شود. در برخی موارد، آزمایش خون نیز ممکن است برای تشخیص عفونت یا التهاب انجام شود.
روشهای درمان
درمان ضایعات نخاعی بستگی به شدت و محل آسیب دارد. در موارد خفیف، ممکن است فیزیوتراپی و داروهای ضد التهابی کافی باشند. اما در موارد شدیدتر، جراحی ممکن است لازم باشد تا فشار از روی نخاع برداشته شود یا آسیبهای ساختاری ترمیم شوند. همچنین، توانبخشی و درمانهای روانشناختی میتوانند به بهبود کیفیت زندگی کمک کنند.
اطلاعات سریع
- دوره بهبودی: چند هفته تا چند ماه
- بستری: بستگی به شدت آسیب دارد
- سطح هزینه: بالا
- میزان درد: قابلتوجه
- میزان موفقیت: متوسط
هشدارهای مهم
- اگر دچار ضعف ناگهانی در دستها یا پاها شدید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- در صورت از دست دادن کنترل مثانه یا روده، نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارید.
- اگر بعد از آسیب به نخاع دچار مشکلات تنفسی شدید، سریعاً به اورژانس مراجعه کنید.
نکات مهم برای بیمار
- همیشه از کمربند ایمنی در خودرو استفاده کنید تا خطر آسیب به نخاع کاهش یابد.
- در ورزشهای پرخطر از تجهیزات محافظتی مناسب استفاده کنید.
- در صورت مشاهده هرگونه علامت غیرعادی، سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
- تمرینات فیزیوتراپی را به طور منظم انجام دهید تا بهبودی سریعتر حاصل شود.
- از مصرف الکل و مواد مخدر خودداری کنید، زیرا میتوانند به بهبودی آسیب برسانند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
اگر دچار ضعف ناگهانی، از دست دادن حس یا کنترل مثانه و روده شدید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
باورهای غلط رایج
❌ ضایعات نخاعی همیشه منجر به فلج میشوند.
✅ بسیاری از ضایعات نخاعی قابل درمان هستند و همه منجر به فلج نمیشوند.
❌ فقط تصادفات رانندگی باعث ضایعات نخاعی میشوند.
✅ سقوطها، آسیبهای ورزشی و بیماریها نیز میتوانند باعث ضایعات نخاعی شوند.
❌ ضایعات نخاعی همیشه دائمی هستند.
✅ بسیاری از ضایعات نخاعی با درمان مناسب قابل بهبود هستند.
