فتق نوزاد و کودکان به وضعیتی گفته میشود که در آن بخشی از بافت یا اندام داخلی از طریق یک نقطه ضعف در دیواره شکم بیرون میزند. این مشکل معمولاً در نوزادان و کودکان خردسال مشاهده میشود و میتواند به دلایل مختلفی ایجاد شود. تشخیص و درمان بهموقع این مشکل بسیار مهم است، زیرا در صورت عدم درمان، میتواند عوارض جدیتری به همراه داشته باشد. با درمان مناسب، اکثر کودکان بهخوبی بهبود مییابند و به زندگی طبیعی خود ادامه میدهند.
علائم و نشانهها
فتق نوزاد و کودکان معمولاً با یک برآمدگی یا توده در ناحیه شکم یا کشاله ران مشخص میشود. این برآمدگی ممکن است هنگام گریه، سرفه یا زور زدن کودک بیشتر نمایان شود و در حالت آرامش کودک به حالت عادی برگردد. برخی از کودکان ممکن است احساس درد یا ناراحتی کنند، اما در بسیاری از موارد، فتق بدون درد است. همچنین، در برخی موارد، ممکن است کودک دچار مشکلات گوارشی مانند استفراغ، یبوست یا عدم توانایی در تغذیه شود. اگر برآمدگی بهطور ناگهانی بزرگتر شود یا دردناک شود، باید فوراً به پزشک مراجعه کرد.
علل و عوامل خطر
فتق در نوزادان و کودکان به دلایل مختلفی ایجاد میشود. یکی از علل اصلی، ضعف در دیواره شکم است که ممکن است از زمان تولد وجود داشته باشد. همچنین، عواملی مانند زایمان زودرس، وزن کم در هنگام تولد و سابقه خانوادگی فتق میتواند خطر ابتلا به این مشکل را افزایش دهد. در کودکان بزرگتر، فعالیتهای فیزیکی شدید و زور زدن هنگام اجابت مزاج نیز میتواند به ایجاد فتق کمک کند. در نهایت، برخی از بیماریها و شرایط پزشکی مانند بیماریهای مزمن تنفسی میتواند خطر ابتلا به فتق را افزایش دهد.
روشهای تشخیص
تشخیص فتق در نوزادان و کودکان معمولاً با معاینه فیزیکی توسط پزشک انجام میشود. پزشک ممکن است از کودک بخواهد که در حین گریه یا زور زدن، ناحیه شکم را بررسی کند تا برآمدگی را مشاهده کند. در برخی موارد، پزشک ممکن است به تصاویر رادیولوژیکی مانند سونوگرافی نیاز داشته باشد تا وضعیت فتق را بهتر ارزیابی کند و از وجود مشکلات دیگر اطمینان حاصل کند. این روشهای تشخیصی به پزشک کمک میکند تا بهترین روش درمانی را برای کودک انتخاب کند.
روشهای درمان
درمان فتق نوزادان و کودکان معمولاً بستگی به شدت و نوع فتق دارد. در بسیاری از موارد، فتقهای کوچک که هیچ عارضهای ایجاد نمیکنند، ممکن است فقط نیاز به نظارت داشته باشند و بهطور خودبهخود بهبود یابند. اما اگر فتق بزرگ باشد یا باعث درد و ناراحتی شود، ممکن است نیاز به عمل جراحی داشته باشد. این عمل معمولاً بهصورت سرپایی انجام میشود و پزشک با استفاده از روشهای جراحی مدرن، فتق را ترمیم میکند. پس از عمل، کودک معمولاً به سرعت بهبود مییابد و میتواند به فعالیتهای روزمره خود ادامه دهد.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: ۳۰ تا ۶۰ دقیقه
- دوره بهبودی: ۳ تا ۵ روز
- بیحسی: بیحسی عمومی
- بستری: بستری لازم نیست
- سطح هزینه: متوسط
- میزان درد: کم
- میزان موفقیت: معمولاً بالا
هشدارهای مهم
- اگر برآمدگی بهطور ناگهانی بزرگتر شد یا دردناک شد، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- اگر کودک دچار استفراغ مکرر یا عدم توانایی در تغذیه شد، باید به پزشک مراجعه کنید.
- در صورت بروز تب بالا پس از عمل، باید به اورژانس مراجعه کنید.
نکات مهم برای بیمار
- در صورت مشاهده برآمدگی در ناحیه شکم یا کشاله ران، به پزشک مراجعه کنید تا بررسی شود.
- قبل از عمل، از مصرف داروهایی که ممکن است خونریزی را افزایش دهند، مانند آسپرین، خودداری کنید.
- پس از عمل، کودک را در محیطی آرام و بدون استرس نگهداری کنید تا بهبودی سریعتری داشته باشد.
- به کودک خود کمک کنید تا از فعالیتهای شدید پرهیز کند و استراحت کافی داشته باشد.
- با پزشک مشورت کنید تا درباره تغذیه مناسب پس از عمل اطلاعات کسب کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
اگر کودک شما دچار برآمدگی دردناک در ناحیه شکم شد یا علائم استفراغ و عدم توانایی در تغذیه را نشان داد، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
باورهای غلط رایج
❌ فتق فقط در بزرگسالان رخ میدهد.
✅ فتق میتواند در نوزادان و کودکان نیز رخ دهد و نیاز به درمان دارد.
❌ فتق خودبهخود بهبود مییابد.
✅ در حالی که برخی فتقهای کوچک ممکن است بهبود یابند، اما فتقهای بزرگتر معمولاً نیاز به درمان دارند.
❌ عمل جراحی فتق خطرناک است.
✅ عمل جراحی فتق معمولاً یک روش ایمن و موثر است و عوارض کمی دارد.