لیست پزشکان متخصص کمبود یا اضافه هورمون رشد در تهران

کمبود یا اضافه هورمون رشد (Growth Hormone) اختلالی در عملکرد غده هیپوفیز است که بر رشد، متابولیسم و ترکیب بدن تأثیر می‌گذارد. کمبود آن در کودکان موجب کوتاهی قد و در بزرگسالان باعث خستگی و تغییرات بدنی می‌شود. افزایش آن نیز به غول‌پیکری (Gigantism) در کودکان و آکرومگالی (Acromegaly) در بزرگسالان می‌انجامد.

علائم کمبود هورمون رشد: از کودکی تا بزرگسالی

در کودکان، بارزترین علامت کمبود هورمون رشد، کوتاهی قد و رشد کندتر از همسالان است. ممکن است بلوغ نیز به تأخیر بیفتد. اما در بزرگسالان، علائم متفاوت و نامحسوس‌تر است؛ مانند کاهش توده عضلانی، افزایش چربی بدن (به‌ویژه دور کمر)، کاهش تراکم استخوان، خستگی مزمن و احساس ضعف عمومی. این علائم می‌تواند بر کیفیت زندگی فرد تأثیر منفی بگذارد و نیازمند بررسی توسط متخصص غدد است.

وقتی هورمون رشد زیاد می‌شود: آکرومگالی و غول‌پیکری

افزایش بیش‌ازحد هورمون رشد، که معمولاً ناشی از تومور خوش‌خیم غده هیپوفیز است، منجر به دو بیماری متفاوت می‌شود. اگر این اتفاق قبل از بسته‌شدن صفحات رشد در استخوان‌ها (در کودکی و نوجوانی) رخ دهد، به «غول‌پیکری» یا ژیگانتیسم (Gigantism) با قد بسیار بلند می‌انجامد. اگر در بزرگسالی اتفاق بیفتد، باعث «آکرومگالی» (Acromegaly) می‌شود که با بزرگ‌شدن دست‌ها، پاها، صورت و تغییرات چهره مشخص می‌شود.

روند تشخیص: از آزمایش خون تا تصویربرداری

تشخیص کمبود یا اضافه هورمون رشد یک فرآیند چندمرحله‌ای است. پزشک متخصص غدد (اندوکرینولوژیست) ابتدا شرح‌حال شما را می‌گیرد. سپس آزمایش‌های خونی مانند سنجش سطح IGF-1 (فاکتور رشد شبه‌انسولین-۱) را درخواست می‌کند. از آنجا که هورمون رشد به‌صورت ضربانی ترشح می‌شود، اندازه‌گیری مستقیم آن همیشه دقیق نیست. به همین دلیل، ممکن است «تست تحریک هورمون رشد» انجام شود. در نهایت، برای بررسی غده هیپوفیز، ممکن است تصویربرداری MRI از مغز لازم باشد.

گزینه‌های درمانی: از تزریق تا جراحی

درمان کاملاً به علت و نوع اختلال (کمبود یا اضافه بودن) بستگی دارد. برای درمان کمبود هورمون رشد، معمولاً از تزریق روزانه هورمون رشد سنتتیک (سوماتروپین) استفاده می‌شود. دوز دارو توسط پزشک و بر اساس سن، وزن و پاسخ بدن تنظیم می‌شود. برای درمان افزایش هورمون رشد ناشی از تومور، گزینه‌های اصلی شامل جراحی برای برداشتن تومور، دارودرمانی برای کنترل سطح هورمون و در موارد خاص، رادیوتراپی (پرتودرمانی) است. انتخاب روش درمانی به نظر تیم پزشکی بستگی دارد.