اجسام خارجی در چشم زمانی اتفاق می‌افتد که یک شیء ناخواسته به داخل چشم وارد می‌شود. این مشکل می‌تواند ناشی از فعالیت‌های روزمره، کار با ابزار یا حتی بازی با بچه‌ها باشد. اجسام خارجی می‌توانند باعث ناراحتی، درد و حتی آسیب به چشم شوند. در صورت بروز این مشکل، بهتر است هرچه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید تا از عوارض جدی جلوگیری شود.
علائم و نشانه‌ها
شما ممکن است با علائمی مانند سوزش، خارش و درد در چشم مواجه شوید. همچنین، ممکن است احساس کنید که چیزی در چشم شما وجود دارد و یا بینایی شما تحت تأثیر قرار گیرد. در برخی موارد، ممکن است قرمزی و تورم در ناحیه چشم مشاهده کنید. اگر این علائم را تجربه کردید، به پزشک مراجعه کنید. عدم درمان به موقع می‌تواند منجر به عفونت و آسیب به بافت‌های چشم شود.
علل و عوامل خطر
اجسام خارجی در چشم معمولاً ناشی از فعالیت‌های روزمره هستند. برای مثال، کار با ابزارهای تیز، ورزش‌های خطرناک یا حتی برخورد با گرد و غبار می‌تواند باعث ورود اجسام خارجی به چشم شود. همچنین، افرادی که در محیط‌های صنعتی کار می‌کنند، بیشتر در معرض این خطر قرار دارند. به همین دلیل، استفاده از عینک ایمنی در این محیط‌ها توصیه می‌شود.
روش‌های تشخیص
پزشک با معاینه چشم و بررسی علائم شما، می‌تواند وجود اجسام خارجی را تشخیص دهد. در برخی موارد، ممکن است نیاز به استفاده از دستگاه‌های خاصی مانند میکروسکوپ چشم پزشکی باشد تا پزشک بتواند به دقت اجسام خارجی را مشاهده کند. همچنین، در صورت نیاز، پزشک ممکن است از شما بخواهد تا برخی آزمایش‌های اضافی انجام دهید.
روش‌های درمان
درمان اجسام خارجی در چشم بستگی به نوع و محل جسم خارجی دارد. در بسیاری از موارد، پزشک می‌تواند جسم را با استفاده از ابزارهای خاصی خارج کند. در صورتی که جسم خارجی عمیق‌تر باشد یا آسیب جدی به چشم وارد کرده باشد، ممکن است نیاز به درمان‌های بیشتری باشد. همچنین، در برخی موارد ممکن است پزشک داروهای ضد عفونی کننده یا مسکن تجویز کند.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: خارج کردن ذرهٔ سطحی با درمان جسم نافذ یا آسیب داخلی یکسان نیست
- دوره بهبودی: به عمق آسیب و خراش قرنیه بستگی دارد؛ باقی‌ماندن درد یا تاری دید نیاز به بررسی دارد
- بستری: ذرات سطحی اغلب سرپایی درمان می‌شوند؛ آسیب نافذ ممکن است جراحی و بستری بخواهد
- سطح هزینه: متوسط
- میزان درد: متوسط
هشدارهای مهم
- اگر بعد از درمان، درد یا قرمزی چشم شما افزایش یافت، فوری به پزشک مراجعه کنید.
- ذرهٔ آزاد سطحی مثل گردوغبار را می‌توان با آب تمیز به‌آرامی شست. جسم گیرکرده یا فرو رفته را با دست، پنبه یا ابزار خارج نکنید؛ چشم را نمالید و فشار ندهید.
- در صورت بروز علائم عفونت مانند ترشح چرکی یا تب، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
نکات مهم برای بیمار
- اگر در محیط‌های پرخطر کار می‌کنید، حتماً از عینک ایمنی استفاده کنید تا از ورود اجسام خارجی به چشم جلوگیری شود.
- اگر احساس کردید چیزی در چشم شما وجود دارد، سعی کنید به آرامی پلک بزنید و از مالیدن چشم خودداری کنید.
- در صورت بروز سوزش یا درد شدید، فوراً به پزشک مراجعه کنید تا از عوارض جدی جلوگیری شود.
- پس از درمان، از تماس با آب و مواد شیمیایی در ناحیه چشم خودداری کنید تا بهبودی سریع‌تر حاصل شود.
- در صورت وجود هرگونه عارضه غیرمعمول بعد از درمان، حتماً به پزشک خود اطلاع دهید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
برخورد براده یا جسم با سرعت بالا، جسم فرو رفته، کاهش دید یا درد و حساسیت به نور نیاز به مراجعهٔ فوری دارد؛ کم بودن درد آسیب داخلی را رد نمی‌کند. جسم نافذ را دستکاری نکنید و با محافظ بدون فشار به اورژانس بروید. اگر ذرهٔ سطحی با شست‌وشوی ملایم خارج نشد یا ناراحتی ماند، معاینه شوید.
باورهای غلط رایج
❌ اجسام خارجی در چشم همیشه خطرناک هستند.
✅ بسیاری از اجسام خارجی در چشم به راحتی قابل درمان هستند و با مراجعه به پزشک، می‌توانند به سرعت خارج شوند.
❌ می‌توانم خودم جسم خارجی را خارج کنم.
✅ خارج کردن جسم گیرکرده یا فرو رفته کار پزشک است؛ برای گردوغبار آزاد سطحی، شست‌وشوی ملایم مجاز است، اما مالیدن چشم و استفاده از ابزار خطر دارد.
❌ فقط افرادی که در کارهای صنعتی هستند دچار این مشکل می‌شوند.
✅ هر کسی ممکن است در فعالیت‌های روزمره خود با اجسام خارجی در چشم مواجه شود، بنابراین احتیاط همیشه لازم است.