اَختلالات اضطرابی نوعی اختلال روانی هستند که میتوانند زندگی روزمره فرد را تحت تأثیر قرار دهند. این اختلالات شامل احساسات شدید اضطراب و نگرانی هستند که ممکن است بهطور مکرر و غیرقابل کنترل بروز کنند. اگر شما یا کسی که میشناسید بهطور مداوم احساس اضطراب میکند، بهتر است به پزشک مراجعه کنید. با درمان مناسب، بسیاری از افراد میتوانند بهبود یابند و به زندگی عادی خود برگردند.
علائم و نشانهها
اختلالات اضطرابی میتوانند با علائم متنوعی بروز کنند. برخی از علائم شایع شامل احساس نگرانی مداوم، تپش قلب، تعریق، تنگی نفس و احساس خستگی هستند. همچنین، ممکن است فرد بهراحتی دچار تحریکپذیری شود و نتواند تمرکز کند. در برخی موارد، افراد مبتلا به اختلالات اضطرابی ممکن است از موقعیتهای اجتماعی دوری کنند و بهطور کلی احساس تنهایی کنند. این علائم میتوانند در زندگی روزمره فرد اختلال ایجاد کنند و فعالیتهای روزانهاش را تحت تأثیر قرار دهند. طبق آمار، حدود ۱۵٪ از افراد در طول زندگی خود به نوعی اختلال اضطرابی مبتلا میشوند.
علل و عوامل خطر
اختلالات اضطرابی میتوانند به دلایل مختلفی ایجاد شوند. عوامل ژنتیکی، محیطی و بیوشیمیایی میتوانند در بروز این اختلالات نقش داشته باشند. بهعنوان مثال، افرادی که در خانوادههای دارای سابقه اختلالات اضطرابی بزرگ شدهاند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به این اختلالات قرار دارند. همچنین، تجربیات استرسزا مانند از دست دادن عزیزان، طلاق یا مشکلات مالی میتوانند باعث بروز اضطراب شوند. علاوه بر این، سبک زندگی نامناسب مانند عدم خواب کافی و تغذیه نامناسب نیز میتواند به تشدید علائم اضطراب کمک کند.
روشهای تشخیص
تشخیص اختلالات اضطرابی معمولاً توسط روانشناس یا روانپزشک انجام میشود. پزشک ممکن است از شما بخواهد تا یک مصاحبه بالینی انجام دهید و درباره علائم و تاریخچه پزشکی خود صحبت کنید. همچنین، ممکن است از شما خواسته شود تا پرسشنامههایی را پر کنید که به شناسایی شدت و نوع اضطراب شما کمک میکند. در برخی موارد، پزشک ممکن است آزمایشهای جسمی انجام دهد تا مطمئن شود که علائم شما ناشی از شرایط پزشکی دیگری نیست.
روشهای درمان
روشهای درمان اختلالات اضطرابی شامل دارو درمانی و روان درمانی میشود. داروهایی مانند SSRIها و بنزودیازپینها میتوانند به کاهش علائم اضطراب کمک کنند. در کنار دارو، روان درمانی مانند درمان شناختی-رفتاری میتواند به بیماران کمک کند تا الگوهای فکری منفی را شناسایی و تغییر دهند. معمولاً ترکیب این دو روش بهترین نتایج را به همراه دارد. با درمان مناسب، بسیاری از افراد میتوانند به زندگی عادی خود بازگردند و کنترل بهتری بر روی اضطراب خود داشته باشند.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: مدت زمان درمان متغیر است و ممکن است از چند هفته تا چند ماه طول بکشد.
- دوره بهبودی: بسته به شدت اختلال، دوره بهبودی ممکن است متفاوت باشد.
- بستری: نیاز به بستری نیست.
- سطح هزینه: متوسط
- میزان درد: کم
- میزان موفقیت: معمولاً بالا
هشدارهای مهم
- اگر علائم اضطراب شما به شدت افزایش یافت یا در زندگی روزمره شما اختلال ایجاد کرد، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- اگر به داروهای تجویزی حساسیت دارید، حتماً پزشک خود را مطلع کنید.
- از خوددرمانی و استفاده از داروهای غیرمجاز خودداری کنید، زیرا ممکن است وضعیت شما را بدتر کند.
نکات مهم برای بیمار
- سعی کنید روزانه حداقل ۳۰ دقیقه ورزش کنید. ورزش میتواند به کاهش اضطراب کمک کند.
- مدیتیشن و تنفس عمیق را به برنامه روزانه خود اضافه کنید. این تکنیکها میتوانند به آرامش شما کمک کنند.
- از مصرف کافئین و الکل خودداری کنید. این مواد میتوانند علائم اضطراب را تشدید کنند.
- به خواب کافی توجه کنید. خواب ناکافی میتواند به افزایش اضطراب منجر شود.
- با پزشک خود درباره روشهای درمانی مختلف صحبت کنید و بهترین گزینه را انتخاب کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
اگر احساس میکنید که اضطراب شما زندگی روزمرهتان را تحت تأثیر قرار داده است، یا اگر علائم شما به شدت افزایش یافتهاند، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.
باورهای غلط رایج
❌ اختلالات اضطرابی فقط به دلیل ضعف شخصیت است.
✅ اختلالات اضطرابی یک بیماری پزشکی هستند و به عوامل ژنتیکی و محیطی بستگی دارند.
❌ اضطراب همیشه ناشی از استرس است.
✅ اضطراب میتواند به دلایل مختلفی از جمله عوامل بیوشیمیایی و ژنتیکی ایجاد شود.
❌ درمان اختلالات اضطرابی فقط شامل دارو است.
✅ درمان اختلالات اضطرابی میتواند شامل ترکیبی از دارو و روان درمانی باشد.