پزشکان متخصص حساسیت و اگزما پوستی در شیراز

حساسیت و اگزما پوستی، که به آن درماتیت آتوپیک (Atopic Dermatitis) نیز گفته می‌شود، یک بیماری التهابی مزمن پوست است که با خارش شدید، قرمزی، خشکی و گاهی ترشح همراه است. این عارضه اغلب در دوران کودکی شروع شده و می‌تواند تا بزرگسالی ادامه یابد. عوامل ژنتیکی و محیطی در بروز آن نقش دارند و با آلرژن‌ها تشدید می‌شود.

علائم و نشانه‌های شایع حساسیت و اگزما پوستی

حساسیت و اگزما پوستی (اگزما آتوپیک) معمولاً با علائم مشخصی همراه است که شدت آن‌ها در افراد مختلف و حتی در زمان‌های مختلف در یک فرد، متفاوت است. شایع‌ترین نشانه، خارش شدید (pruritus) است که اغلب شب‌ها بدتر می‌شود و می‌تواند منجر به اختلال خواب و ایجاد چرخه معیوب خارش و خاراندن گردد. پوست خشک (xerosis) و ظاهر قرمز یا ملتهب (erythema) از دیگر علائم بارز هستند. در موارد شدیدتر، ممکن است پوست دچار ترک‌خوردگی، ترشح مایع شفاف یا زرد (wheeping) و ضخیم شدن پوست (lichenification) شود. محل بروز ضایعات نیز بسته به سن متفاوت است؛ در نوزادان بیشتر روی صورت و پوست سر، و در کودکان و بزرگسالان در نواحی چین‌های آرنج و زانو، گردن، مچ دست و پا دیده می‌شود.

علل و عوامل تشدیدکننده حساسیت و اگزما پوستی

علت دقیق حساسیت و اگزما پوستی (اگزما آتوپیک) کاملاً مشخص نیست، اما ترکیبی از عوامل ژنتیکی و اختلال در عملکرد سد دفاعی پوست (skin barrier dysfunction) نقش اساسی دارند. استعداد ژنتیکی برای ابتلا به بیماری‌های آلرژیک مانند آسم و رینیت آلرژیک (تب یونجه) در خانواده، احتمال بروز اگزما را افزایش می‌دهد. علاوه بر این، عوامل محیطی متعددی می‌توانند باعث تشدید علائم شوند، از جمله تماس با مواد محرک (مانند صابون‌های قوی، مواد شوینده، پارچه‌های زبر)، آلرژن‌ها (مانند گرده گیاهان، گرد و غبار، شوره حیوانات، برخی مواد غذایی)، استرس روحی، تغییرات آب و هوایی (هوای خشک و سرد) و عفونت‌های پوستی (به ویژه باکتری استافیلوکوک اورئوس).

تشخیص و مراجعه به پزشک برای حساسیت و اگزما پوستی

تشخیص حساسیت و اگزما پوستی (اگزما آتوپیک) عمدتاً بر اساس شرح حال بالینی دقیق بیمار و معاینه فیزیکی پوست توسط پزشک انجام می‌شود. پزشک در مورد سابقه شخصی و خانوادگی آلرژی، زمان شروع علائم، شدت خارش، محل ضایعات و عوامل تشدیدکننده سؤالاتی خواهد پرسید. معمولاً نیازی به آزمایش‌های تخصصی برای تشخیص اولیه نیست، مگر در موارد مشکوک به عفونت ثانویه یا آلرژی‌های غذایی خاص که ممکن است تست‌های آلرژی (مانند تست پچ یا تست خون) درخواست شود. مراجعه به‌موقع به پزشک متخصص پوست (درماتولوژیست) برای دریافت تشخیص صحیح و برنامه درمانی مناسب، از اهمیت بالایی برخوردار است تا از عوارض طولانی‌مدت و تشدید بیماری جلوگیری شود.

راهکارهای درمانی و مراقبت از پوست در حساسیت و اگزما پوستی

مدیریت حساسیت و اگزما پوستی (اگزما آتوپیک) نیازمند یک رویکرد چندجانبه است که شامل درمان دارویی و مراقبت‌های پوستی روزانه می‌شود. هدف اصلی، کنترل التهاب، کاهش خارش و بازسازی سد دفاعی پوست است. پزشک ممکن است کرم‌ها و پمادهای موضعی مانند کورتیکواستروئیدها (برای کاهش التهاب) یا مهارکننده‌های کلسینورین (برای موارد مقاوم‌تر) تجویز کند. در موارد شدیدتر، داروهای خوراکی مانند آنتی‌هیستامین‌ها (برای کنترل خارش) یا سرکوب‌کننده‌های سیستم ایمنی ممکن است لازم باشند. مراقبت‌های پوستی شامل استفاده منظم از مرطوب‌کننده‌های قوی (emollients) بلافاصله پس از حمام، حمام کوتاه با آب ولرم و شوینده‌های ملایم و فاقد عطر، و اجتناب از عوامل محرک و آلرژن‌ها است. نوردرمانی (فتوتراپی) نیز در برخی موارد کاربرد دارد.